Sauwelios

"De eeuwige terugkeer van het fascisme".

2012-01-20T01:26:00.003+01:00

The Nietzschean Übermensch is the man who wills the eternal return of all things, including all suffering and inequality! Including the anger he arouses by willing suffering, and the envy he arouses by willing inequality! Including all attempts to shoot him down! Including fascism!

Nietzsches Artiestenmetafysica (13/12/2010).

2011-05-26T20:19:00.004+02:00

Het Oer-Ene (das Ur-Eine) is het grondbegrip van Nietzsches vroege metafysica. Zonder dit begrip zijn bekendere begrippen als het Apollinische en het Dionysische eigenlijk niet te begrijpen. Het Oer-Ene is de "God" van Nietzsches vroege metafysica. Het grote verschil met bv. de Christelijke God is echter dat het Oer-Ene niet transcendent, maar immanent aan de wereld is. Hierover straks meer.

Het Oer-Ene is, dat wil zeggen het is een Zijnde, in de Parmenidische zin. Als Heraclitus de filosoof van het Worden is, dan is Parmenides de filosoof van het Zijn. Het Oer-Ene is een Parmenidisch Zijnde en lijdt hieronder. Dit lijden is een lijden aan over-volheid, al te grote vreugde. Het Oer-Ene smacht naar gebrek en verdriet.

Om deze reden stelt Het Zich een wereld van Worden, gebrek en verdriet voor. In Zijn voorstelling ligt deze wereld niet buiten Zichzelf, maar Het is immanent aan haar. Ze is de wereld waar wij deel van uitmaken. De wereld waar wij deel van uitmaken is een denkbeeldige zelffragmentatie van het Oer-Ene; wij zijn eigenlijk slechts denkbeeldige fragmenten, en bezitten slechts realiteit in ons één-zijn met het Oer-Ene.

Deze wereld van Worden, gebrek en verdriet smacht zelf ook ergens naar. In tegendeel tot het Oer-Ene, de verlichting van Wiens smachten zij is, smacht zij zelf naar Zijn, volheid, vreugde. En dit smachten wordt op zijn beurt ook weer verlicht door middel van verbeelding: namelijk van Apollinische schijn. Deze schijn echter is niet alleen de verlichting van de wereld, maar ook de volledige verlossing van het Oer-Ene. Het verrukt het Oer-Ene namelijk om Zijn "schepselen" (met name mensen) gelukkig te zien in de schijn van het Zijn. Deze gelukzaligheid van het Worden in de schijn van het Zijn verheerlijkt het Oer-Enes eigen Zijn: het Zijn lijkt nu iets begerenswaardigs, ja zelfs het hoogste goed. Wat een illusie! Deze identificatie van het goede, het schone, en het ware in het Zijn is het verst verwijderd van de waarheid en daarom het meest begerenswaardige dat er is. Deze illusie is waarlijk het hoogste goed en de mooiste geliefde. Maar alleen voor het Oer-Ene Zelf. Voor ons is ze ook wel mooi en goed, maar slechts als een verlichting van het Worden, niet als een verheerlijking van het Zijn. Teneinde te delen in de verrukkingen van deze verheerlijking moeten we onszelf in het Oer-Ene verplaatsen.

De hoogste vorm van de schijn van het Zijn middenin het Worden bereikt het Apollinische genie. Het is omwille van dit genie dat de Staat bestaat. Alle menselijke organisaties groter dan de familie bestaan uiteindelijk slechts omwille van dit genie, en zelfs de waarde van de familie berust uiteindelijk op haar vermogen om de eventuele gebreken van de Staat te compenseren. (Zo zou in Plato's ideale Staat de familie worden afgeschaft omdat ze, wanneer de Staat ideaal was, overbodig zou zijn.)

Maar er is nog een ander soort genie, en dit heeft op zich helemaal niets met de Staat te maken. Dit is het Dionysische genie. De genialiteit van het Dionysische genie ligt in zijn vermogen om zichzelf in het Oer-Ene te verplaatsen. De hoogste prestatie van het louter Dionysische genie is het ervaren van de wereld zoals het Oer-Ene haar ervaart: als een verlichting van de kwellingen van het Zijn, de over-volheid en de al te grote vreugde in de schijn van het Worden, het gebrek en het verdriet. Maar deze prestatie is niet de hoogst mogelijke menselijke prestatie. De hoogst mogelijke menselijke prestatie is de hoogste prestatie van het zowel Dionysische als Apollinische genie. Dit genie kan tegelijkertijd zichzelf in het Oer-Ene verplaatsen en Apollinische beelden voortbrengen.

"[N]u stapt Apollo op hem af en raakt hem aan met de laurier. De Dionysisch-muzikale betovering van de slaper schiet nu bij wijze van spreken beeldvonken om zich heen, lyrische gedichten, die in hun hoogste ontvouwing tragedies en dramatische dithyramben heten."
(Nietzsche, De geboorte van de tragedie, hoofdstuk 5, mijn vertaling.)

"[A]lleen in het kunstwerk van de tragedie horen we gene hoogste dubbelkunst tot ons spreken die, in haar vereniging van het Apollinische en het Dionysische, het evenbeeld van [het] oergenot van het wereldoog is."
(Nietzsche, Nagelaten Fragmenten begin 1871 10 [1], mijn vertaling.)

Nietzsche contra Wilders (herziene versie).

2011-01-01T23:09:00.005+01:00

"De conservatieven in 't oor gezegd.---Wat men vroeger niet wist, wat men tegenwoordig weet, zou kunnen weten---, een terugvorming [Rückbildung], een ommekeer op welke wijze en in welke graad dan ook is helemaal niet mogelijk. [...] Er zit niets anders op: men moet voorwaarts, dat wil zeggen stap voor stap verder de décadence in (dit is mijn definitie van de moderne 'vooruitgang'...)."
(Nietzsche, Afgodenschemering, "Strooptochten van een oneigentijds man", paragraaf 43, mijn vertaling.)

De Westerse liberalisering

De geschiedenis van het moderne Westen is in wezen één lang liberaliseringsproces. De term "liberalisering" verwijst naar het liberalisme. Het liberalisme is in wezen het idee dat het individu voorrang heeft op de samenleving.

Ik onderscheid in grote lijnen vier liberaliseringen. De eerste en belangrijkste was de emancipatie van het individu van de vereiste om, teneinde het Goede te kunnen bereiken, tot een bepaalde ethnische groepering te behoren. Het beste en meest relevante voorbeeld hiervan is het verschil tussen het Jodendom en het Christendom. Om Jood te zijn moet men jood zijn, dwz. om "Judaïst" te zijn moet men ethnisch joods zijn. In het Christendom daarentegen is ethniciteit in principe totaal onbelangrijk.

De tweede liberalising in de geschiedenis van het moderne Westen was de emancipatie van het individu van de vereiste van een intermediair voor het bereiken van het Goede. Deze intermediair was de priester. In het Protestantisme is iedere Christen in feite zijn eigen priester.

De derde liberalisering was de emancipatie van het individu van de vereiste van een god voor het bereiken van het Goede. In het Humanisme hoeft men niet in een god te geloven om het Goede te kunnen bereiken. Iedere mens heeft, net als de Christelijke god, kennis van goed en kwaad. Hij kan de twee onderscheiden met behulp van zijn rede. Het Humanisme is in wezen het idee dat wat Plato de Idee van het Goede noemde te ontwaren valt in de (menselijke) natuur en de (wereld)geschiedenis, met behulp van de (menselijke) rede.

De vierde en laatste liberalisering is de emancipatie van het individu van de ene Idee van het Goede. Het individu kan nu kiezen uit een eindeloze hoeveelheid ideeën van wat goed is. Hiermee komen we bij het cultuurrelativisme, aangezien alle ideeën van wat goed is precies even waar of onwaar zijn. Dit is in feite nihilistisch, aangezien geen enkele levensweg meer superieur kan worden geacht aan enig andere.

Tot zover het moderne Westerse liberaliseringsproces in grote lijnen. Ik zal de genoemde vier stappen nu, in omgekeerd chronologische volgorde, in iets meer detail bespreken, om uiteindelijk bij de beslissende stap, stap 0, uit te komen.---

Stap 4

De vierde en laatste liberalisering is waar Geert Wilders tegen strijdt. Hij noemt dit de "multikul". Veel mensen die zichzelf als multiculturalist beschouwen bestrijden echter dat het multiculturalisme cultuurrelativistisch is. Hierin zijn zij abuis.

Een typisch voorbeeld van zo'n zogenaamde "multiculturalist" is dr. Evelien van Asperen. In haar paper "The intercultural paradox" gebruikt ze als antoniem van "cultuurrelativisme" de term "cultuurmonisme". Ze gelooft dat er, naast deze twee mogelijkheden, nog een derde is. Ze heeft het over "bovenculturele waarden", waarden die fundamenteler zijn dan alle culturele waarden. Voor deze waarden echter---in feite de zogenaamde "universele rechten van de mens"---zijn er twee mogelijkheden:

1) Ze zijn zelf afkomstig uit één heel specifieke culturele hoek: de Westerse. Het zogenaamde "bovenculturele" alternatief is dan dus geen alternatief, maar simpelweg een blinde danwel oneerlijke vorm van cultuurmonisme.

2) Het zijn waarden die instinctief door alle gezonde mensen worden gedeeld. Er moet dan echter nog steeds een cultuur zijn die bepaalt dat zulke instinctieve waarden de hoogste waarden zijn. We kunnen ons de volgende dialoog voorstellen:

A: "Waarom moeten we die en die waarden aanhangen?"
B: "Omdat ze instinctief zijn."
A: "Maar waarom moeten we waarde aan zulke instinctiviteit hechten?"

Op dit punt heeft persoon B volgens mij slechts twee mogelijkheden:

1) B: "Omdat het instinctief is om dat te doen."

Hiermee is een oneindige regressie bereikt.

2) B: "Omdat we daar goede redenen voor hebben, namelijk [...]."

Instinct is irrationeel. We kunnen dus ook goede redenen hebben om tegen onze instincten in te gaan. Dit ondermijnt het eerste antwoord van B, "Omdat ze instinctief zijn."

Een "multiculturalisme" dus dat zich op waarden beroept die boven alle culturele waarden staan is eigenlijk helemaal geen multiculturalisme, maar een blinde danwel oneerlijke vorm van uniculturalisme. Een multiculturalisme daarentegen dat zich niet op dat soort waarden beroept is in wezen cultuurrelativistisch. Werkelijk multiculturalisme is dus in wezen cultuurrelativistisch.

Wilders nu is een uniculturalist of, met andere woorden, een cultuurmonist. Hij geeft duidelijk aan welke cultuur hij aanhangt. Zo zegt hij in zijn paper "Klare wijn" het volgende.

"[De] democratische rechtsstaat is ontstaan vanuit een eeuwenoude discussie tussen de twee tradities die onze cultuur hebben geschapen: de joods-christelijke en de humanistische. De normen en waarden zoals die in het spanningsveld tussen deze tradities zijn voortgebracht, vormen onze dominante cultuur[.]"

We kunnen de discussie tussen de genoemde tradities als volgt weergeven:

Judeo-Christendom vs. Humanisme

Dit is echter een sterk versimpelde weergave. De volgende is exacter:

{{Jodendom vs. Katholicisme} vs. Protestantisme} vs. Humanisme

Het is onzin dat de "joods-christelijke traditie" één traditie zou zijn. Het Jodendom en het Christendom staan net zo onverzoenlijk tegenover elkaar als het Humanisme tegenover hen beide staat; en binnen het Christendom staan het Katholicisme en het Protestantisme op hun beurt ook weer net zo onverzoenlijk tegenover elkaar. Niettemin hebben het Jodendom en het Christendom iets met elkaar gemeen dat ze lijnrecht tegenover het Humanisme stelt. Ze zijn namelijk beide ondenkbaar zonder een Godsbegrip.

De discussie tussen de "joods-christelijke en de humanistische" tradities is een voortzetting van een eerdere discussie, en de discussie tussen wat Wilders de "multikul" noemt aan de ene kant en wat ikzelf zijn "unikul" noem aan de andere is zelf ook een voortzetting van die eerdere discussie. De discussie tussen de Joods-Christelijke traditie aan de ene kant en de Humanistische aan de andere is in feite een discussie tussen "God wel noodzakelijk" en "God niet noodzakelijk". Dit lijkt me in de discussie die Wilders voert niet aan de orde. We kunnen beide partijen in die discussie "Humanistisch" noemen. Dat niet alle deelnemers aan die discussie seculier Humanistisch zijn doet daar niet aan af.

Wat is dan het verschil tussen de twee partijen in die discussie?---De ene is uniculturalistisch en de andere multiculturalistisch. Laten we eerst de laatstgenoemde nader beschouwen. We zagen zojuist al dat werkelijk multiculturalisme noodzakelijkerwijs cultuurrelativistisch is, maar dat veel zogenaamde "multiculturalisten" eigenlijk uniculturalistisch zijn. Hoe komt dat?---Om dit te begrijpen moeten we eerst stap voor stap terug naar het begin van het hele Westerse liberaliseringsproces.

Stap 3

De derde liberalisering was, zoals eerder gezegd, de emancipatie van de mens van God. In het Humanisme staat, zoals het woord al zegt, niet God maar de mens centraal. Het Humanisme zet, bij wijze van spreken, God en Diens wil (die in de Bijbel geopenbaard heette te zijn) tussen haakjes. In het Judeo-Christendom wordt de mens geacht God te gehoorzamen, en God op Zijn beurt wordt geacht Zijn blik gericht te houden op wat Plato de Idee van het Goede noemde. De mens luistere naar God, en God kijkt naar de Idee van het Goede. Door God tussen haakjes te zetten krijg je dus dat de mens geacht wordt direct naar de Idee van het Goede te luisteren, en om zelfs als hij dat niet doet die Idee tenminste te kunnen horen. Zijn rede is het geestesoor dankzij welke hij dit kan.

Stap 2

De tweede liberalisering maakte in feite iedere Christen tot zijn eigen priester. Daarvóór waren de meeste Christenen "leken", en hadden als zodanig een priester nodig voor hun contact met God. Alleen priesters mochten de Bijbel lezen. Pas met de komst van het Protestantisme verschijnt de Bijbel ook in de diverse volkstalen; daarvóór verscheen hij alleen in het Latijn, de taal van de Kerk. Bovendien liberaliseert het Protestantisme door de focus te verschuiven van goede daden naar oprecht geloof, dus van de openbaarheid (de samenleving) naar de privésfeer (het individu): "De rechtvaardige zal uit geloof leven."

Stap 1

De eerste liberalisering was de stap van het Jodendom naar het Christendom. Op zich eenvoudig genoeg. Het Christendom is in wezen een aftakking van het Jodendom die ook voor niet-joden toegankelijk is. Maar waarom gebeurde dit nu juist binnen het Jodendom? Was dit toevallig? Mijn these is dat het Jodendom in een zelfde soort Catch-22-situatie zit als het multiculturalisme. Het is dezelfde soort situatie omdat het multiculturalisme een directe "afstammeling" van het Jodendom is. Het Jodendom bevat wat de Engelsen zo mooi the seed of its own destruction noemen, en dit zaadje bereikt zijn volle wasdom in de werkelijke zelfvernietiging van het cultuurrelativisme.

Telkens wanneer ik hierboven het woord "Jodendom" gebruikte bedoelde ik het latere Jodendom. Onder het latere Jodendom versta ik het Jodendom vanaf op zijn laatst de Babylonische Ballingschap. En hiermee komen we bij "stap 0".

Stap 0

Stap 0 is de beslissende stap, hoewel het geen liberalisering is. In het Engels wordt dit mooi duidelijk: het is een liberation, maar nog geen liberalisation. N.B.: Het woord liberation is hier behoorlijk cynisch. Het betreft namelijk de "bevrijding" van het joodse volk van zijn adel, dwz. zijn krijgerskaste. Nietzsche noemt dit een "castratie" (De wil tot macht, paragraaf 184).

Vóór deze castratie was het Jodendom nog niet monotheïstisch. Het erkende de goden van andere volkeren en kende zelf ook meerdere goden. Jahweh was onder meer de joodse oorlogsgod, en om die reden van het grootste belang. Zonder de gunst van een machtige oorlogsgod geloofde men toen immers geen kans te maken tegen vijandige stammen en volkeren. Jahweh bleek helaas niet machtig genoeg. Of althans, dat is Nietzsches metaforische interpretatie:

"Oorspronkelijk, vooral in de tijd van het koningschap, stond ook Israël tot alle dingen in de juiste, dat wil zeggen natuurlijke betrekking. Zijn Jahweh was de uitdrukking van het machtsbewustzijn, van de vreugde aan zichzelf, van de hoop op zichzelf: in hem verwachtte men zege en heil [...]. Deze toestand der dingen bleef nog lang het ideaal, ook toen hij op een treurige wijze afgedaan had: de anarchie intern, de Assyriërs van buiten. Maar het volk hield als hoogste wensbaarheid gene visie van een koning vast, die een goed soldaat en een streng rechter is [...].---Maar iedere hoop bleef onvervuld. De oude god kon niets meer van wat hij eens kon. Men had hem moeten laten gaan. Wat gebeurde er? Men veranderde zijn concept,---men verontnatuurlijkte zijn concept: om deze prijs hield men hem vast."
(Nietzsche, De Antichrist, paragraaf 25, mijn vertaling.)

Het nieuwe joodse godsconcept was in feite monotheïstisch. Men had namelijk de keuze: òf in een exclusieve god geloven die machtiger was dan alle andere goden bij elkaar, òf als volk uiteenvallen. Men kon de nederlagen namelijk op twee manieren opvatten: òf Jahweh was gewoon niet machtig genoeg, òf het joodse volk was bij hem uit de gratie gevallen. En om te geloven dat, wanneer hij hen weer gunstig gezind was, Jahweh de joden weer aan de macht zou helpen, moesten zij geloven dat hij hen hoe dan ook weer aan de macht zou kunnen helpen---met andere woorden, dat dit hem zelfs zou lukken als alle andere goden hem daarbij in de weg zouden staan, dus dat hij machtiger was dan alle andere goden samen. Jahweh wordt vanaf dan als zodanig gezien, zodat hij in feite de enige echte god is, terwijl alle andere goden, bij hem vergeleken, slechts (al dan niet gevallen) engelen zijn.

Maar waarom hadden de joden zijn gunst verloren?

"[O]nder de handen van de joodse priester wordt de grootse tijd in de geschiedenis van Israël een tijd van [moreel] verval; de ballingschap, het lange ongeluk veranderde in een eeuwige straf voor de grootse tijd[.]"
(Nietzsche, ibid., paragraaf 26.)

Om hun god en daarmee hun bestaan als volk te kunnen behouden moesten de joden een herwaardering van waarden doorvoeren. "Wereldlijke" macht werd nu als kwaad gezien en "wereldlijke" onmacht als goed. En deze herwaardering is nog steeds niet ongedaan gemaakt; ze leeft nog steeds voort in onze post-Christelijke, nog àl te Christelijke moraal. Eén van de beroemdste joden uit de geschiedenis, Jezus van Nazareth, trok de enige logische conclusie uit deze denaturalisatie van waarden: hij verdedigde zich helemáál niet meer (om van aanvallen al niet eens te spreken).

Werkelijk multiculturalisme is eigenlijk een soort Jezus. Een cultuurrelativistische cultuur kan zichzelf namelijk niet boven een andere cultuur prefereren---ook niet boven een cultuurmonistische cultuur die zichzelf superieur acht aan alle andere culturen. Net als Jezus, die over mensen die hem op zijn wang wilden slaan niet oordeelde, staat het de werkelijke multiculturalist niet vrij te oordelen over culturen die negatief over de zijne oordelen en consequenties aan hun oordeel verbinden. En hiermee kom ik op de reden dat ik Wilders' uniculturalisme "unikul" noem.

Ik zal mijzelf duidelijk maken aan de hand van een voorbeeld. Ene J. Bonacic, wiens ingezonden brieven vaak in het gratis dagblad Spits verschijnen, schreef op 4 december 2009 dat Wilders-aanhangers als hij slechts mensen zijn "die zero tolerance hebben voor elke vorm van asociaal, intolerant, parasitair en crimineel gedrag." Zero tolerance voor elke vorm van intolerant gedrag. Wilders is intolerant tegen intolerantie. Dit is natuurlijk inconsequent.

Stap 0 is de stap van consequente herenmoraal tot inconsequente slavenmoraal. Wilders grijpt terug op de onmogelijke positie van de joden, die om consequent te zijn de keuze moeten maken tussen natuurlijke waarden en onnatuurlijke waarden. De natuurlijke waarden zijn "goed en slecht", dwz. "'wereldlijk' machtig en 'wereldlijk' onmachtig"; de onnatuurlijke waarden zijn "goed en kwaad", dwz. "'wereldlijk' onmachtig en 'wereldlijk' machtig". Wilders strijdt voor de "wereldlijke" macht van onze onnatuurlijke waarden.---

Links en Rechts (01/10/09).

2010-08-12T17:31:00.005+02:00

[...] Zijn deze termen eigenlijk (nog) wel zo waardevol? Mijn antwoord is: 'neen', en ik heb ook al een alternatief: een tweedimensionale indeling van het politieke spectrum in plaats van de traditionele ééndimensionale. Nu is het tweedimensionale aspect niet origineel; en ook wat andere aspecten betreft heb ik veel van eerdere indelingen 'afgekeken'. Ik was echter niet tevreden met enige indeling die mij onder ogen kwam. Ik heb daarom mijn eigen indeling gemaakt.

Mijn indeling verdeelt het politieke spectrum aan de ene kant aan de hand van hoezeer een politieke positie op de gemeenschap gericht is, en aan de andere kant aan de hand van hoezeer zij op de staat gericht is. Het Communisme bijvoorbeeld, in de Marxiaanse zin, wil zo min mogelijk staat (helemáál geen staat!) maar zoveel mogelijk gemeenschap (een zo volledig mogelijk opgaan van het individu in de gemeenschap). Het Fascisme aan de andere kant, in de Mussoliniaanse zin, wil ook het laatste, maar juist het tegendeel van het eerste: een totalitaire staat.

Als we in gedachten een assenstelsel tekenen, waarvan de x-as de oplopende staatsgeoriënteerdheid en de y-as de oplopende gemeenschapsgeoriënteerdheid voorstellen, dan kunnen we in de rechterbovenhoek (de zowel op de y-as als op de x-as positieve hoek) een halve cirkel tekenen, een soort klok. Deze klok is mijn politieke klok.

Mijn klok loopt echter slechts van 3 tot 9 uur; het is dus slechts de onderste helft van een klok. Op deze onderste helft nu kunnen we alle grote traditionele politieke bewegingen vinden:

3.00: Fascisme
4.30: Conservatisme
6.00: Liberalisme
7.30: Socialisme
9.00: Communisme

Hoger op deze klok komen is niet mogelijk, aangezien Fascisme en Communisme al het meest volledige opgaan van het individu in de gemeenschap voorstellen. Ook is het natuurlijk niet mogelijk om méér staat dan de totale staat, of minder dan het totale gebrek aan staat weer te geven.

Waarom staat het Liberalisme nu op 6.00? Werkelijk (politiek) Liberalisme wil een zo groot mogelijke vrijheid van het individu van de gemeenschap, maar begrijpt dat de staat hier zowel een bedreiging als een beschermheer van is: veiligheid is immers ook een vorm van vrijheid, en totale staatloosheid zou het volgende betekenen:

"In the medieval Italian cities, influential families fought street battles and lived in fortified keeps."
(http://en.wikipedia.org/wiki/Never_at_War, mijn parafrasering.)

Hiermee kom ik weer op Nietzsches punt dat de 'oorlog van allen tegen allen' het bestaan der familie niet uitsluit (integendeel, volgens hem: in De Griekse vrouw beweert hij dat de familie de staat juist compenseert). Het Communisme in de oorspronkelijke Marxiaanse zin stelde zich de commune dan ook voor als een soort grote familie. Zoals Nietzsche echter al voorspeld had werkte het in de praktijk totaal niet: lang niet alle leden van de commune waren immers familie van elkaar. Dat Nietzsche het communistische debakel echter voorspelde betekent niet dat hij het had willen voorkomen (n.b.: "socialisme" en "communisme" zijn vaak min of meer onderling uitwisselbare termen voor Nietzsche):

"In de leer van het socialisme verstopt zich slecht een "wil tot de ontkenning van het leven": het moeten mislukte mensen of rassen zijn die zo'n leer uitdenken. Inderdaad, ik zou wensen dat door enkele grote experimenten bewezen zou worden dat in een socialistische maatschappij het leven zichzelf ontkent, zichzelf de wortels afsnijdt. De aarde is groot genoeg, en de mens nog altijd onuitgeput genoeg, om mij een dergelijke praktische belering en demonstratio ad absurdum, zelfs als ze met een gigantisch verbruik van mensenlevens gewonnen en betaald zou worden, niet onwenselijk zou lijken."
(De wil tot macht, paragraaf 125.)

Elders in De wil tot macht vinden wij de volgende passage:

"Het bijelkaarhoren van alle vormen van corruptie [in de moralinevrije zin natuurlijk!] te begrijpen; en daarbij niet de Christelijke corruptie te vergeten (Pascal als type); net zo min de socialistisch-communistische corruptie (een gevolg van de Christelijke)---hoogste sociëteitsconceptie der socialisten de laagste in de rangorde der sociëteiten[.]"
(ibid., 51.)

Ikzelf maak een onderscheid tussen Socialisme en Communisme. Het Socialisme in de Marxiaanse zin heeft wel een staat (misschien zelfs een overwegend 'totale' staat), maar is slechts de voorbereiding op de totale staatloosheid (Communisme). Vandaar dat ik het Socialisme tussen het Liberalisme en het Communisme in plaats. Want hoewel het Socialisme misschien een 'totalere' staat heeft dan het Liberalisme, is zijn staat dus gericht op staatlóósheid.

En volgens Nietzsche is dit ideaal van een staatloze samenleving---de "hoogste sociëteitsconceptie der socialisten"---dus "de laagste in de rangorde der sociëteiten". Betekent dit dat, vanuit een Nietzscheaans perspectief, het andere uiterste, het Fascisme, bovenaan staat in die rangorde? Ja en nee. Ja, in zekere zin geldt: hoe meer staat, hoe beter. Zo zegt Nietzsche in De Griekse vrouw dat Plato's idee om de familie helemaal af te schaffen, dus de staat totaal te maken, logisch volgde uit de complementariteit van familie en staat: de familie hoeft de staat alleen te compenseren als de staat niet machtig genoeg is. Een daadwerkelijk totale staat daarentegen heeft natuurlijk absolute macht over de samenleving. Toch is het Fascisme niet de Nietzscheaanse politieke positie:

"Een weinig meer, een weinig minder: juist dat is hier veel, dat is hier het meeste."
(ASZ, 'Van de verhevenen'.)

Het Fascisme is verheven, en "het verhevene" is "de mantel van het lelijke" (ibid., 'Van krijg en krijgsvolk'). Maar 'een weinig meer' is hier onmogelijk, aangezien het Fascisme al de totale staats- en gemeenschapsgeoriënteerdheid voorstelt. 'Veel' en 'het meeste' is hier dus een weinig minder... Niet totaal staatsgeoriënteerd, niet totaal gemeenschapsgeoriënteerd: dàt is de Nietzscheaanse politieke positie. De weinigsten zullen boven staat en gemeenschap staan:

"Voorbij de heersers, bevrijd van alle banden, leven de hoogste mensen: en in de heersers hebben ze hun werktuigen."
(De wil tot macht, paragraaf 998, volledig.)

De heersers echter zijn de staat: "L'état, c'est moi!" De staat, de organisatie van de maatschappij, bestaat uit politie en leger, dwz. uit de krijgerskaste:

"De tweeden: dat zijn de bewakers van het recht, de bewaarders der orde en der zekerheid, dat zijn de voorname krijgers, dat is de koning bovenal als de hoogste formule van krijger, rechter en handhaver der wet. De tweeden zijn de uitvoerders [Exekutive] der geestelijksten, het naaste dat tot hen behoort, dat, wat hen al het groffe in de arbeid des heersens afneemt---hun gevolg, hun rechterhand, hun beste leerlingen."
(De Antichrist, paragraaf 57.)

En in Voorbij goed en kwaad noemt Nietzsche de eersten "de mensen met hogere en bovenkoninklijke [überköniglicher] opgaven" (VGK 61). Deze weinigsten zijn het doel en de rechtvaardiging van de maatschappij en daarmee van de staat. Als we voor het gemak even aannemen dat deze weinigsten vijf procent van de bevolking uitmaken, dan is de Nietzscheaanse politieke positie te vinden op achttien minuten over drie op mijn klok.---

Liber. Een supra-politieke beweging.

2010-07-12T21:20:00.003+02:00

Ik heb niet gestemd. Voor mij was dat de beste keus, aangezien het mij het hoogste geluksgevoel, het hoogste vrijheidsgevoel, het hoogste machtsgevoel gaf (geluksgevoel is machtsgevoel; vrijheid is macht). Het politieke toneel wordt bevolkt door mensen die hun belangen, dwz. hun machtswillen (vgl. "verlangen"), behartigen. Of dat nu bewust en direct eigenbelang is of niet, politici nemen altijd bepaalde zaken serieus. Ze zijn dus niet vrij van die zaken, ze zijn 'geëngageerd'. Ja zelfs als ze begaan zijn met vrijheid zijn ze nog geëngageerd, niet vrij. De enigen die die vrijheid ten volle kunnen genieten zijn de mensen die die vrijheid genieten zonder er in dienst van te staan. Wie in dienst is is een dienaar, een slaaf; geen vrij man. Een vrij man viert zijn vrijheid terwijl anderen rouwen om de mogelijke of werkelijke bedreigingen ervoor.

Een filosoof is een mens die de vrede en vrijheid heeft om de wereld te beschouwen; en een Nietzscheaans filosoof is een filosoof die de wereld beschouwt als wat zij hoogstwaarschijnlijk is, wil tot macht en niets daarbuiten, en de wereld als wil tot macht als iets verrukkelijks beschouwt. Ook het politieke toneel aanschouwt hij, wanneer hij dit aanschouwt, met blijdschap: hij is een toeschouwer die intens kan genieten van het schouwspel. Al die willen tot macht daar beneden te zien strijden! Al dat bedrog en zelfbedrog! Een spektakel voor godmensen, maar waarom zou hij zich zelf op het toneel begeven? Waarom zou hij zich tot de ernst verlagen? Tot het niveau van mensen die bepaalde dingen 'zwaar opnemen'? Die 'woedend' worden wanneer hun belangen niet serieus worden genomen? Als hij zich al op dat strijdtoneel begeeft, dan toch niet als een verbeten militair die tegen zijn vijanden optrekt. Nee, zijn mars is een overwinningsmars: de strijd is al in zijn voordeel beslecht, want hij heeft de hoogte bereikt vanwaaruit hij op het hele menselijke toneel neer kan zien. Hij heeft de bovenmenselijkheid bereikt, in de Nietzscheaanse zin---dat wil zeggen een goddelijkheid die vaak genoeg onmenselijk lijkt. Als hij de 'stad', de polis, al bezoekt, dan komt hij, om met één van Nietzsches zogenaamde 'waanbrieven' te spreken, "als de zegerijke Dionysus, die de aarde tot een feestdag maken wil." Hij celebreert de wil tot macht, hij verkondigt uitbundig zijn wil tot de eeuwige terugkeer: met lofzangen op alles van de bezetting tot de bevrijding, van de holocaust tot de processen van Neurenberg, van het kappen van regenwoud en het doodknuppelen van zeehondjes tot ecoterrorisme; alle uitingen van de wil tot macht bejubelt hij, de geweldenaar!

Lijst Liefde (12/11/08).

2010-06-13T19:10:00.006+02:00

"Politics always is serious and potentially, if not actually, tragic. The main political passion, moral indignation, the hatred of enemies and craving for vengeance against them, springs from the political faith that one has or needs common goods without which life is not worth living. Hatred and desire for revenge is the natural reaction against enemies, those threatening one's common or political good."
(Harry Neumann, 'Politics or Nothing!'.)

Lijst Liefde: op het eerste gezicht doet deze beweging vermoeden dat het hier om intermenselijke liefde gaat. Echter, op de officiële website worden ook andere voorbeelden genoemd: zelfs de liefde voor geld passeert de revu. Wat wordt hier dan bedoeld met "liefde"? Mijn suggestie is: be-lang, ver-langen (volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal betekende "belang" van oorsprong "verlangen").

Zoals Harry Neumann zegt is be-lang de essentie van politiek: het belang bij wat goed voor je is (of wat je denkt dat goed voor je is). Tegen degenen die dat belang in gevaar brengen of dreigen in gevaar te brengen richt zich de duistere keerzijde van de liefde: de haat. Politiek is in wezen het be-hartigen(!) van één of meerdere belangen.

Als alle politiek begaan is met be-lang, wat is er dan zo bijzonder aan de Lijst Liefde? Wat is haar punt? -- Ik denk het volgende. In de politiek is er een duidelijke tendens tot onpersoonlijkheid. Waarom eigenlijk? Ik denk omdat onpersoonlijkheid de schijn wekt van objectiviteit, dat wil zeggen belangeloosheid, onbaatzuchtigheid. Politici behartigen zogenaamd niet hun eigen belangen, maar die van velen en daarmee, zo geloven zij en/of willen zij doen geloven, het belang van het land (of zelfs de wereld) in het algemeen.

Lijst Liefde pleit mijns inziens eigenlijk voor eerlijkheid in dit opzicht. Is dat naïef? In wiens belang is zulke eerlijkheid eigenlijk? Zeker niet in het belang van die politici voor wie de schijn der onpersoonlijkheid een machtsmiddel is! Wat is het belang bij deze eerlijkheid voor de personen die op de lijst staan? En voor mijzelf bij het -- objectief, natuurlijk! -- beschouwen van deze beweging?

Alleen diegenen hebben er belang bij die het zich kunnen permitteren uit te komen voor hun eigenbelang; die geen God en geen Idee van het Goede nodig hebben om hun machtswil te rechtvaardigen; die, om met Nietzsche te spreken, "zich zeker zijn van hun macht en de bereikte kracht van de mens met bewuste trots representeren" (Der Wille zur Macht, paragraaf 55, mijn vertaling).

De Wil tot Verschrikkelijkheid (10/10/2009).

2010-03-27T20:52:00.001+01:00

"Het is door het verwijfde [Weibische] in onze cultuur, dat de wereldbeschouwing wordt vertroeteld [verzärtelt]: de Griekse mannen zijn wreed als de natuur."
[Nietzsche, Nachlass Ende 1870 - April 1871 7 [31].]

Dit citaat genoegt eigenlijk al om mijn stelling kracht bij te zetten, dat het klassieke voor Nietzsche tot het moderne staat als het mannelijke tot het vrouwelijke. Ik zou daartoe echter nog veel meer aanwijzingen kunnen aandragen.

Wat ik nu wil doen is twee citaten uit dezelfde periode (1887-88) met elkaar vergelijken.

"De klassieke smaak: dat is de wil tot vereenvoudiging, versterking, tot zichtbaarheid van geluk, tot verschrikkelijkheid [Furchtbarkeit], de moed tot psychologische naaktheid (---vereenvoudiging is een consequentie van de wil tot versterking; het zichtbaar-laten-worden van geluk, alsmede van naaktheid, een consequentie van de wil tot verschrikkelijkheid...)."
[WM 868.]

"Zou er ook maar één schakel in de hele ketting van kunst en wetenschap ontbreken als de vrouw, als het werk van de vrouw daarin ontbrak? Geven we de uitzondering toe---ze bewijst de regel---de vrouw brengt het in alles tot volmaaktheid, dat geen werk is, in brieven, in memoires, zelfs in de delicaatste handenarbeid die er bestaat, kortom in alles wat geen métier is, om deze reden, dat ze daarin zichzelf vervolmaakt, omdat ze daarmee gene enige kunstaandrift gehoorzaamt, die ze bezit,---ze wil bevallen [gefallen]..."
[WM 817.]

Laten we nu WM 868 eens goed bekijken. Nietzsche noemt daarin vijf willen:

1) de wil tot vereenvoudiging;
2) de wil tot versterking;
3) de wil tot zichtbaarheid van geluk;
4) de wil tot verschrikkelijkheid;
5) de wil tot psychologische naaktheid (of in andere woorden, tot zichtbaarheid van (psychologische) naaktheid).

Vervolgens verdeelt hij deze in twee groepen, een groep van twee en een groep van drie willen, en zegt dat van die twee willen de ene een consequentie van de andere is, en dat van die drie willen er twee consequenties van de derde zijn:

a) wil tot versterking ---> (wil tot) vereenvoudiging;
b1) wil tot verschrikkelijkheid ---> (wil tot) zichtbaar-laten-worden van geluk;
b2) wil tot verschrikkelijkheid ---> (wil tot) zichtbaar-laten-worden van (psychologische) naaktheid.

Het makkelijkst te begrijpen is wellicht b2). Stel dat je naakte lichaam (of ziel) er verschrikkelijk uitziet. Stel vervolgens dat je verschrikkelijk wilt zijn, oftewel angst wilt aanjagen. Het is dan logisch om je lichaam (of ziel) te ontbloten om daarmee angst aan te jagen.

Maar hoe verhouden a) en b) zich eigenlijk tot elkaar? Een hint is te vinden in WM 817, waar de wil tot bevalligheid als de enige kunstaandrift van de vrouw in het algemeen wordt aangemerkt. De vrouw staat natuurlijk bekend als het zwakke geslacht. We zien hier dus een verband tussen zwakte en de wil tot bevalligheid.

Het tegendeel van zwakte is sterkte. In WM 868 zien we het woord "versterking", waarvan de context het concept "wil tot versterking" is. Zou er dan ook zoiets zijn als een wil tot verzwakking?

In WM 842 zegt Nietzsche over Mozart en Beethoven, dat "beiden instinctieve tegenstanders van de klassieke smaak, van de strenge stijl [zijn],---om van de "grote" [stijl] hier niet te spreken..." Hoewel hij er 'niet van spreekt', verbindt Nietzsche hier toch de klassieke smaak met de grote stijl. En over deze stijl zegt hij in hetzelfde fragment:

"De groot(s)heid van een kunstenaar laat zich niet afmeten aan de "schone gevoelens" die hij wekt: dat mogen de vrouwtjes geloven. Maar aan de graad, waarin hij de grote stijl nadert, waarin hij in staat is tot de grote stijl. Deze stijl heeft dìt met de grote hartstocht gemeen, dat hij versmaadt te bevallen; dat hij vergeet te overreden; dat hij beveelt; dat hij wil... Over de chaos die men is, heer worden; zijn chaos dwingen, vorm te worden: logisch, eenvoudig, ondubbelzinnig, wiskunde, wet worden---: dat is hier de grote ambitie. Met die ambitie stoot men af; niets wekt meer liefde tot zulke geweldmensen---een verlatenheid [Einöde] ligt rondom hen, een zwijgen, een angst [Furcht] als voor een groot vergrijp..."
[ibid.]

We zien hier duidelijk een wil tot eenvoud die tot verschrikkelijkheid leidt, en lijnrecht tegenover de wil tot bevalligheid staat. Dat hij tot verschrikkelijkheid leidt betekent dat iemand die verschrikkelijk wil zijn er goed aan doet eenvoudig (in die zin) te worden. En ook het feit dat hij lijnrecht tegenover de wil tot bevalligheid staat verbindt hem met de wil tot verschrikkelijkheid: want is verschrikkelijkheid niet het grootste obstakel op de weg die tot bevalligheid leidt? En andersom?

verschrikkelijkheid V bevalligheid
versterking V verzwakking

We vroegen naar de relatie tussen de wil tot verschrikkelijkheid en de wil tot versterking. Deze relatie zal overeenkomen met die tussen de wil tot bevalligheid en de wil tot verzwakking... De wil tot verzwakking? Waarom zou een wezen in godsnaam zwakker willen worden! Gaat dit niet lijnrecht in tegen Nietzsches these dat alle wezens wil tot macht en niets daarbuiten zijn?

Hoe kan zijn verzwakking een wezen machtiger maken?

"Zede en schoonheid.---Ten gunste van de zede zij het niet verzwegen, dat bij eenieder die zich volledig en met zijn ganze hart en van begin af aan aan haar onderwerpt, de aanvals- en verdedigingsorganen---de lichamelijke en de geestelijke---verkommeren: dat wil zeggen, hij wordt alsmaar schoner! Want de oefening van die organen en de met hen overeenkomende gezindheid is het, welke lelijk houdt en lelijker maakt. De oude baviaan is daarom lelijker dan de jonge, en de vrouwelijke jonge baviaan lijkt het meest op de mens: is dus het schoonste.---Hieruit trekke men een conclusie over de oorsprong van de schoonheid van vrouwen!"
[Nietzsche, Morgenrood, aforisme 25, geheel.]

Het is duidelijk: verzwakking kan wel degelijk machtsvergroting tot gevolg hebben! De macht van de vrouw over de man is namelijk gelegen in haar bekoorlijkheid. Weet ze dit ook? Is deze haar ervaring niet allang tot instinct geworden?

de wil tot macht ---> de wil tot bevalligheid ---> de wil tot verzwakking

De wil tot bevalligheid is dus de vrouwelijke vorm van de wil tot macht bij uitstek (hetgeen natuurlijk niet betekent dat ze alleen bij vrouwen voorkomt, of dat bij vrouwen alleen die vorm voorkomt). Wat is dus de overeenkomstige mannelijke vorm bij uitstek?

de wil tot macht ---> de wil tot verschrikkelijkheid ---> de wil tot versterking

De wil tot verschrikkelijkheid.---Men denke maar aan het stoerdoen van jongens, aan machogedrag, etc. Maar wat is er zo verschrikkelijk aan de zichtbaarheid van geluk?

Iemand die zijn geluk niet hoeft te verbergen is iemand die niet bang hoeft te zijn dat dit hem wordt afgenomen. Als iemand zijn geluk durft te tonen wijst dat er dus op dat hij niets te vrezen heeft. "Probeer het me maar af te nemen---als je durft!" Dit geldt ook voor het mediocre groene-weidegeluk van het moderne Westerse kuddedier: de staat beschermt hem---kan verschrikkelijk zijn voor hem, in zijn plaats. "Wee degene die het geluk van mijn kudde dwarsboomt---die zal het bezuren!" Aldus spreekt de staat.

En wat psychologische naaktheid betreft: iemand die daar de moed toe heeft is sterk genoeg om zijn zwakke plekken te tonen (of heeft die helemaal niet), en hoeft zijn 'kwade' bedoelingen niet onder stoelen of banken te schuiven (wie maakt hem wat?).

Nietzsche's Philosophy of Sex (20-29/11/2009).

2010-03-27T20:42:00.000+01:00

Deze thread gaat niet over de verregaande betekenis der geslachtelijkheid in Nietzsches werken (zoals de antagonie man/vrouw), noch in eerste instantie over de seksuele Rausch, maar over de voortplanting en het belang daarvan. De geslachtsdrift is immers simpelweg de drift tot natuurlijke inseminatie. Voorzover we dit onderkennen, maar er toch voor kiezen om alleen de lusten (lees: de seks) en niet de lasten (lees: het natuurlijke gevolg van seks) te dragen, houden we onszelf voor de gek; voorzover we werkelijk geloven dat het voorgaande niet waar is, houdt ons Zelf (dwz. ons lichaam) ons (dwz. onze geest) voor de gek. En beide misleidingen zijn het gevolg van de wil tot macht, waarvan de wil tot seks een vorm is. In het eerste geval bedriegen we ons Zelf, zijn we ons Zelf te slim af, zoals Reinaert Koning Nobel; in het tweede geval is ons Zelf ons te slim af: het bereikt zijn doel---de genoemde 'lasten'---door middel van onze lusten.

Maar waarom überhaupt voortplanting?---Ze betekent machtsuitbreiding, door de verspreiding van onze genen. Het is niet het voordeel van de soort waar het individu mee begaan is:

"Tegen de theorie, dat het afzonderlijke individu het voordeel van de soort, van zijn nageslacht in het oog heeft, ten koste van het eigen voordeel: dat is slechts schijn.
De gigantische gewichtigheid waarmee het individu het geslachtelijke instinct neemt, is niet een gevolg van de gewichtigheid daarvan voor de soort, maar het voortplanten is de eigenlijke prestatie van het individu en vandaar zijn hoogste belang, zijn hoogste machtsuiting (natuurlijk niet van het bewustzijn uit beoordeeld, maar van het centrum van de hele individuatie)."
[WM 681, geheel.]

Voor het verband tussen het bewustzijn en de eerdergenoemde geest, en tussen het centrum van de hele individuatie en het eerdergenoemde Zelf, leze men ASZ, "Van de lijfsverachters".

Welnu! De voortplanting is dus de eigenlijke prestatie van het individu. Betekent dit niet dat ze voor ieder individu de hoogste prestatie is?---Nee, dat betekent het niet. Er zijn namelijk mensen die meer dan slechts een individuele gebeurtenis (Ereignis) zijn. Zo noemde Nietzsche Goethe een Europese gebeurtenis. Nietzsche zelf, nog een stuk groter man dan Goethe, was een wereldhistorische gebeurtenis. De hoogste mensen, mensen als Nietzsche en Plato, zijn de grootste wereldhistorische gebeurtenissen. En hun hoogste prestatie is geenszins hun lichamelijke voortplanting, als daar überhaupt sprake van is.

"O namiddag mijns levens! Wat gaf ik niet weg, zo ik slechts één ding had: deze levende plantage mijner gedachten en dit morgenlicht mijner hoogste hoop!"
[ASZ, "Van de zaligheid tegen wil en dank".]

De hoogste prestatie van de hoogste mensen is hun geestelijke voortplanting: niet het doorgeven van genetische, maar van mimetische informatie. En de vrouw kan in zo'n geval heel goed de bevruchter zijn: als muze van de dichter!

"De dieren denken anders over de vrouwen, dan de mensen; hen geldt het wijfje als het productieve wezen."
[VW 72.]

***

De openingszin van VW 72 heb ik zojuist gequote. Nietzsche besluit dit aforisme als volgt:

"Bij de dieren geldt het mannelijke geslacht als het schone."
[ibid.]

Is de mens dan geen dier? Is de mens, voorzover hij recht tegenover het dier staat, dan niet tegennatuurlijk? Ontrukt aan zijn natuur? Gewis is, dat in de hoogste menselijke cultuur tot nu toe, de Griekse, het mannelijke geslacht ook als het schone gold:

"Ander perspectief des gevoels.---Wat is ons gezwets over de Grieken! Wat begrijpen wij dan van hun kunst, wier ziel---de hartstocht voor de mannelijke naakte schoonheid is!---Eerst van daar uit ervoeren zij de vrouwelijke schoonheid. Zo hadden ze dus voor haar [dwz. voor de vrouwelijke schoonheid] een totaal ander perspectief, dan wij. En zo stond het ook ongeveer met hun liefde voor de vrouw: ze vereerden anders, ze verachtten anders."
[Morgenrood 170, geheel.]

De Grieken waren dus "als dieren volmaakt" (ASZ Van de kuisheid). Voor hen was de vrouw het productieve wezen, namelijk productief van mooie mannen en "baarlustige" vrouwen (ASZ Van oude en nieuwe tafelen 23)---vrouwen die gebärtüchtig waren, "degelijk tot baren", fit for giving birth---en niet tot baren überhaupt, maar tot het baren van mooie mannen en van vrouwen die degelijk tot het baren van mooie mannen en van vrouwen die degelijk tot het baren van mooie mannen etc. etc. waren!

Maar wat heeft een mooie man, of überhaupt een levend wezen, voor zin? Volgens Zarathoestra is de bovenmens de "zin der aarde". Hoe dat zo? Zin kan alleen gelegen zijn in Lust, lust of vreugde, of in Glück, geluk (regelmatig synoniem voor Nietzsche). Zo zegt Zarathoestra:

"Wat is mij aan mijn geluk gelegen! Het is armoe en slijk en een jammerlijk behagen. Neen, mijn geluk behoorde het bestaan zelf te rechtvaardigen!"
[Zarathoestra's Voorrede, 3.]

---en schrijft Nietzsche elders:

"Filosofie als liefde voor de wijsheid, in een stijgende lijn tot aan de wijze als de gelukkig-gemaakste [dem Beglücktesten], machtigste, die al het worden rechtvaardigt en wéér wil,---niet liefde voor de mensen, of voor goden, of voor de waarheid, maar liefde voor een toestand, een geestelijk en zinnelijk volmaaktheidsgevoel: een affirmeren en goedkeuren uit een overstromend gevoel van vormende macht. De grote onderscheiding."
[Nachlass.]

De eeuwige wederkomst...

***

De eeuwige wederkomst van phusis. Voortplanten, overstromen, bloeien---allen uitingen van macht. De wil tot macht is namelijk niet, zoals gewoonlijk gedacht wordt, de wil tot het bezitten van macht---bezitten is immers iets statisch---; nee, hij is in wezen de wil tot het uitoefenen van macht---tot het zetten van kracht, het overweldigen van weerstanden.

Deel van een email (06/03/2010).

2010-03-27T20:21:00.003+01:00

Ik heb ruim een jaar geleden een intellectuele crisis doorgemaakt (één van mijn velen) waarvoor ik uiteindelijk een oplossing heb weten te vinden. Ik denk dat die oplossing ook de oplossing voor jouw intellectuele probleem is. Dat probleem was dat je zou willen geloven in een logisch-empirisme, maar dat je intellectuele geweten dit niet toeliet. Je geweten negeren was geen optie, maar de onmogelijkheid om in een logisch-empirisme te geloven was hoog problematisch. Corrigeer me als ik het niet goed formuleer.

Mijn crisis was de volgende. Het Christendom was als een schorpioen. De Tien Geboden waren haar tien extremen (acht poten, een kop, en een staart). De Christelijke God was haar lijf. De staart [het "Gij zult geen valse getuigenis afleggen tegen uw naaste"] stak uiteindelijk echter het lijf dood. Maar de extremen kunnen niet leven zonder lijf. De staart moet dus vroeg of laat zelf ook sterven. Dit was mijn probleem. Want als de staart, dus de waarachtigheid, zou sterven, dan zou alles voor niets zijn geweest! Er zou dan immers weer een nieuw Christendom kunnen ontstaan... De leugenachtigheid van zulke religies zou dan geen tegenargument meer zijn, want we zouden geen reden meer hebben om waarachtig te zijn.---

Mijn oplossing was dat de staart getransplanteerd kan worden naar een nieuw lijf, een nieuwe God. Deze God is de wil tot macht (die Leo Strauss inderdaad meermaals "a vindication of God" heeft genoemd). Als wil tot macht kan de wil tot waarheid blijven bestaan. Voorwaarde is dan wel dat kennis van de waarheid macht zij: de waarheid mag niet deprimerend zijn; ze moet verheffend zijn.---

In de nieuwe Description van mijn Yahoo! Group, waarnaar ik je al eerder gelinkt had, kun je lezen hoe we wel degelijk tot een hoge waarschijnlijkheid kunnen komen. Geen absoluut zekere waarheid, maar dat is juist de kracht ervan: de nieuwe, Nietzscheaanse doctrine is geen dogma. De wereld is hoogst waarschijnlijk de wil tot macht en niets daarbuiten. Het probleem is alleen dat deze waarschijnlijkheid voor velen niet erg opbeurend is. Ik weet niet hoe dat met jou zit. Ik weet alleen dat Nietzsche mensen voorzag voor wie die waarschijnlijkheid wel degelijk verheffend zou zijn---ja zelfs zó verheffend, dat hun liefste wens zou zijn dat de wereld als wil-tot-macht eeuwig terug zou keren. Ik wil niet zeggen dat ik zo'n mens ben. Het is echter wèl mijn ideaal.

Ecce Deus (13/11-02/12/2009).

2010-03-27T20:08:00.002+01:00

In EH vinden we de zinnen:

"Dr. Widmann drukte mij zijn achting voor de moed uit, waarmee ik me voor de afschaffing van alle fatsoenlijke gevoelens inzet.---"
["Waarom ik zulke goede boeken schrijf", 1; vgl. Afgodenschemering, "Strooptochten van een oneigentijds man", 37.]

en:

"Mijn lot wil, dat ik de eerste fatsoenlijke mens moet zijn, dat ik me tegen de leugenachtigheid van millennia in tegenstelling weet..."
["Waarom ik een noodlot ben", 1.]

We kunnen dit, met uitzondering van de woorden die ik dik gedrukt heb, natuurlijk gemakkelijk uitleggen volgens de herwaardering van alle waarden: dr. Widmann heeft gelijk vanuit het oogpunt der kuddemoraal, Nietzsche vanuit het oogpunt der herenmoraal. Nietzsche echter betekent de zelfoverwinning van de kuddemoraal tot in een herenmoraal:

"De zelfoverwinning van de [kudde]moraal uit waarachtigheid, de zelfoverwinning van de moralist tot in zijn tegenstelling---tot in mij---dat betekent in mijn mond de naam Zarathustra."
[ibid., 3.]

Hoe werkt dit?---Het Christendom is als een schorpioen: zijn God is het lijf, zijn Tien Geboden zijn de tien extremen. Het gebod tot waarachtigheid---"Gij zult geen valse getuigenis afleggen tegen uw naaste"---is de staart; deze steekt uiteindelijk zijn angel in het lijf, dit laatste daarmee doodstekend ("God is dood"). De dood van het lijf betekent dat de extremen ook vroeg of laten zullen afsterven (tenzij...). Maar met de levenskracht die nog in de staart zit nadat het lijf is doodgestoken ontdekt Nietzsche de ondogmatische waarheid: "Deze wereld is de wil tot macht---en niets daarbuiten!" (WM 1067; vgl. VGK 36). En deze waarheid---de wil tot macht (door Leo Strauss meermaals "a vindication of God" genoemd (vgl. VGK 37 en WM 55))---deze waarheid is een 'nieuwe' God... De staart hoeft dus niet af te sterven, maar kan naar deze 'nieuwe' God getransplanteerd worden: want deze waarheid is goddelijk, is machtig om te zien, geeft een gevoel van macht aan hem die haar aanschouwt! De staart, de onvoorwaardelijke wil tot waarheid (vgl. VW 344), wordt dus gegrond in de wil tot macht, is nu een uiting van de wil tot macht. Maar de genoemde waarheid is niet voor iedereen verheffend:

"Als de lijdende, de onderdrukte het geloof zou verliezen, een recht tot zijn verachting van de wil tot macht te hebben, dan zou hij het stadium van de hopeloze desperatie binnentreden."
[WM 55.]

***

Uit het bovenstaande volgt dat de wil tot waarheid, over de gehele mensheid genomen, niet langer onvoorwaardelijk is: men kan nu alleen nog de wil tot waarheid hebben voorzover de waarheid verheffend voor hem is; en alleen voor de hoogste mensen is de hele waarheid verheffend.---

***

Eén van mijn intellectuele crises (een crisis die volgde uit waarachtigheid, en dus voor de meesten onbegrijpelijk zal zijn) werd veroorzaakt door mijn idee van een Plato-Nietzschecyclus. Het bovenstaande is eigenlijk een samenvatting van mijn resolutie van die crisis.

Mijn idee van een Plato-Nietzschecyclus kwam met name voort uit "Hoe de "ware wereld" uiteindelijk een fabel werd" (uit Afgodenschemering) en Heideggers interpretatie daarvan (aan het eind van deel 2 van zijn Nietzsche, als ik me niet vergis).

00:00 Plato's volwassen filosofie
__:__ opkomst van het Christendom ("Platonisme voor het 'volk'")
__:__ Kant
06:00 de dood van de Christelijke God
__:__ hanengekraai van het Positivisme
__:__ Nietzsches Positivisme
12:00 Nietzsches volwassen filosofie
__:__ Nietzscheanisme voor het 'volk'
__:__ de Antikant
18:00 de dood van de grote Pan (zie GT 11)
__:__ uilengekras van het Negativisme
__:__ Plato's Negativisme
00:00 Plato's volwassen filosofie

Het verstaat zich vanzelf dat er in iedere cyclus een nieuwe Plato en een nieuwe Nietzsche op zouden staan (en een nieuwe Kant en diens tegenhanger).

De dood van Pan is de dood van de tragedie, en daarmee van de tragische waarachtigheid (het "pessimisme der sterkte"). Na de dood van de waarachtigheid kan er natuurlijk een nieuwe Christelijke leugenachtigheid ontstaan.

***

"[Socrates] verlangde van zijn discipelen onthouding en strenge afzondering van zulke onfilosofische prikkelingen [als de tragische kunst]; met zulk succes, dat de jeugdige tragediedichter Plato ten allereerste zijn dichtwerken verbrandde, om discipel van Socrates te kunnen worden."
[GT 14 (1872).]

"De zin voor het tragische neemt met de zinnelijkheid af en toe."
[VGK 155, geheel (1886).]

"In summa: al het filosofische idealisme is tot nog toe iets als ziekte geweest, waar het niet, zoals in het geval van Plato, de voorzichtigheid van een overrijke en gevaarlijke gezondheid, de vrees voor overmachtige zinnen, de schranderheid van een schrandere Socraticus was.---Wellicht zijn wij modernen slechts niet gezond genoeg, om Plato's idealisme nodig te hebben? En wij vrezen de zinnen niet, omdat------"
[VW 372 (1887).]

Omdat ze daar niet machtig genoeg voor zijn.

Wat ik, toen ik nog niet wist hoe uit de Plato-Nietzschecirkel te breken, uit de bovenstaande drie passages haalde, was een ondersteuning van mijn idee van de genoemde cirkel of cyclus. De cyclus was dan, naast een cyclus van waarachtigheid, tegelijkertijd een cyclus van zinnelijkheid: op het toppunt der zinnelijkheid, met Plato, werd de zinnelijkheid de oorlog verklaard, met Plato's begrip van de "reine geest" (VGK Voorwoord; "geest" en "zinnen" staan gewoonlijk tegenover elkaar bij Nietzsche).

Nu weet ik hoe uit de cyclus der waarachtigheid te breken, maar nog niet hoe uit de cyclus der zinnelijkheid. In Afgodenschemering echter, in het hoofdstuk "Het probleem (van) Socrates", wordt als het probleem waar Socrates tegen streed niet de al te grote zinnelijkheid aangevoerd, maar de anarchie der instincten---"dat de instincten zich tegen elkander wendden" (aldaar, 9). Elk van de driften poogde zich tot tiran te maken. Daarom werd de reine Rede tot tegentiran uitgeroepen. Maar wat is het verband tussen de driften (of instincten) en de zinnen? Dit zal hetzelfde zijn als dat tussen de Rede en de geest. En als onze zinnen inderdaad niet machtig genoeg zijn om vrees te wekken, dan hebben we allicht meer verstand van de geest?

Maar er is natuurlijk helemaal geen tegenstelling tussen de geest en de zinnen, of tussen de Rede en de driften! (Wordt vervolgd.)

***

De Rede is het vermogen tot logisch denken. Het denken wordt echter door Nietzsche "slechts een verhouden [der] driften tot elkander" genoemd (VGK 36). Er is dus geen absolute tegenstelling tussen de driften en de Rede: de Rede bestaat bij gratie van de driften, is slechts mogelijk door een bepaalde verhouding tussen de driften.

De geest is het product van het brein. Het brein bestaat uit zenuwcellen. Maar zenuwcellen zijn tevens de kern van de zintuigen. Er kan geen geest zijn zonder input van zenuwcellen. Er kan dus geen reine geest zijn.

Door de wereld als wil tot macht en niets daarbuiten te zien doorbreekt men dus niet alleen de cirkel der waarachtigheid, maar ook die der zinnelijkheid. Er is namelijk geen absoluut verschil tussen zinnelijkheid en geestelijkheid; geestelijkheid is eigenlijk een in het hoofd gecentreerde 'zinnelijkheid', sensitiviteit. Een hoge geestelijkheid is dus geen oplossing; kan even "vreselijk" zijn als een hoge zinnelijkheid. Geestelijkheid is een soort naar binnen gekeerde zinnelijkheid. De schildpad kan zijn extremen intrekken, maar kan nooit aan zijn lichamelijkheid ontsnappen (zonder zijn lichaam is hij namelijk geen schildpad meer, niets meer). Er zijn alleen driften, er is alleen wil tot macht.

***

"Mijn idee van een Plato-Nietzschecyclus kwam met name voort uit "Hoe de "ware wereld" uiteindelijk een fabel werd" (uit Afgodenschemering) en Heideggers interpretatie daarvan (aan het eind van deel 2 van zijn Nietzsche, als ik me niet vergis)."

Ik vergiste me wel. Het is aan het eind van deel 1 van zijn Nietzsche---in hoofdstuk 24, om precies te zijn.

***

Ik heb, met behulp van Leo Strauss en Laurence Lampert, de mogelijkheid van het uit de hierboven beschreven vicieuze cirkel breken gerealiseerd. Deze uitbraak geschiedt al in Nietzsches volwassen filosofie, mits deze goed begrepen wordt (zoals door Strauss, Lampert, en mij). Toch is er mijns inziens wel zoiets als een 'Nietzscheanisme voor het "volk"', en vandaar een 'Antikant'. Deze 'Antikant' is wellicht niet één persoon, net zoals Homerus waarschijnlijk niet één persoon was: wellicht maken alle drie de tussen haakjes genoemde personen er deel van uit. Want wàt is mijns inziens het 'Nietzscheanisme voor het "volk"'?

De tegenhanger van het Christendom, dwz. van het 'Platonisme voor het "volk"', in de genoemde cirkel, is namelijk helemaal geen Nietzscheanisme voor het 'volk'. De reden dat Nietzsche "volk" overigens tussen aanhalingstekens schrijft is dat het woord hier niet refereert aan één of ander volk, als in "volkeren", maar aan hèt volk, de massa, de allermeesten. Het is belangrijk om dit hier te vermelden, aangezien ik denk dat hierin het verschil tussen het Christendom en zijn diametrische tegenhanger bestaat (afgezien van het verschil tussen Platonisme en Nietzscheanisme, natuurlijk).

De uitdrukking "Platonisme voor het "volk"" impliceert dat Platonisme in principe niet voor het 'volk' is. Waarvoor dan?---Voor de adel, er is geen twijfel mogelijk. Is de genoemde tegenhanger dan Nietzscheanisme voor de adel?---Nee, want Nietzscheanisme is, net als Platonisme, überhaupt voor de adel (hoewel niet per se voor mensen met het woordje von voor hun achternaam, e.d.; zie WM 942). Er is echter nog een andere tegenhanger van het 'volk':

"Kants grap.---Kant wilde op een "heel de wereld" voor het hoofd stotende manier bewijzen, dat "heel de wereld" gelijk had:---dat was de heimelijke grap van deze ziel. Hij schreef tegen de geleerden ten gunste van het volksvooroordeel, maar voor geleerden en niet voor het volk."
[VW 193, geheel; Nietzsche hoeft "volk" hier overigens niet tussen aanhalingstekens te zetten omdat al duidelijk is dat hij daarmee tout le monde bedoelt.]

Toen ik dit voor de eerste keer las, vermoedde ik meteen al dat Nietzsche hiermee zelf een grap maakte: hijzelf deed namelijk het omgekeerde van wat Kant deed:

"Mijn mondwerk---is des volks: te grof en hartelijk praat ik voor de zijde-hazen. En nog vreemder klinkt mijn woord voor alle inkt-vissen en penne-vossen [Feder-Fuchsen]."
[ASZ, Van de geest der zwaarte, 1.]

Ik opper, als tegenhanger van Platonisme voor het 'volk', Nietzscheanisme voor geleerden. Zo is Voorbij goed en kwaad geschreven voor geleerden (zoals Nietzsche in een brief aan Jacob Burckhardt schreef zegt VGK hetzelfde als ASZ, maar op een heel andere manier). En de geleerden hebben gelijk, alleen zijn (tijdens het schrijven van VGK althans) de meeste geleerden nog in de ban en waan van de moraal: zie VGK 22.

***

Dit wil niet zeggen dat VGK, in plaats van Nietzsches volwassen filosofie, Nietzscheanisme voor geleerden bevat. Het bevat hetzelfde als ASZ. Het zogenaamde 'Nietzscheanisme voor geleerden' zou immers een stap omlaag zijn. Op het punt van Nietzsches volwassen filosofie, op het hoogtepunt van de cirkel, moet er uit de cirkel gebroken worden: deze moet dan in principe doorgaan als een rechte (horizontale) lijn: de hoogste waarachtigheid moet gehandhaafd worden, wil gehandhaafd worden, want dit volgt uit de wil tot macht. Toegegeven, niet uit de wil tot macht van de allermeesten, maar uit die van de weinigsten, mensen als Nietzsche, Nietzsches 'rechte lezers' (AC Voorwoord).

***

Wat is het zogenaamde 'Nietzscheanisme voor geleerden' in wezen?---Het is een misverstand mbt. Nietzsches volwassen filosofie: het idee dat Nietzsches 'Positivisme' (zijn atheïsme) zijn volwassen filosofie zij. Maar het laatste van zijn 'positivistische' boeken, De vrolijke wetenschap, mondde oorspronkelijk uit in Aldus sprak Zarathoestra. Daarmee begint Nietzsches volwassen filosofie: incipit tragoedia, incipit Zarathustra. Zijn atheïsme, de 'dood van God', is enkel het uitgangspunt van Nietzsches volwassen filosofie; en niet, zoals de beheerder van deze Hyve schijnt te denken, haar summum. Vóórdat Zarathoestra het inzicht in de wil tot macht heeft, dat hij in "Van de zelfoverwinning" aan de "allerwijsten" meedeelt, zegt hij: ""Dood zijn alle goden: nu willen wij, dat de Uebermensch leve"---dit zij eenmaal in den hoogsten noen onze laatste wil!" ("Van de schenkende deugd", 3). En wat is de Uebermensch?

---"[D]eze soort mens [de Uebermensch], die hij [Zarathoestra] concipiëert, concipiëert de realiteit, zoals ze is[.]"
[EH Noodlot 5.]

In het licht van het genoemde inzicht betekent dit: de Uebermensch concipiëert de realiteit als wil tot macht, en niets daarbuiten.---

***

Door Nietzsches 'Positivisme' abusievelijk als zijn volwassen filosofie te beschouwen komt men dus, als we ons de Plato-Nietzschecirkel als een klok voorstellen, van de reële linkerhelft op de virtuele rechterhelft terecht:

6 uur: het Platonisme
7 uur: het Christendom
8 uur: Kant
9 uur: de dood van God
10 uur: het Positivisme
11 uur: Nietzsches 'Positivisme'
12 uur: Nietzsches volwassen filosofie
1 uur: Nietzscheanisme voor geleerden
2 uur: de Antikant
3 uur: dood van de grote Pan
4 uur: Negativisme
5 uur: Plato's 'Negativisme'

Men komt van 11 uur op 1 uur terecht (men verwarre deze tijden overigens niet met de eerdergenoemde, digitale tijden). En het is tegen deze nieuwe positie, tegen dit Nietzscheanisme voor geleerden, dat 'de Antikant' zich keert---als wat de Engelsen zo mooi een champion noemen: een champion of the sun, namelijk van de Rede. Niet dat hij een martelaar voor de Waarheid zij; de Waarheid, de wil tot macht, heeft geen martelaren nodig. Maar de Antikant laat op positieve wijze zien dat de 'vrolijke wetenschap' geen nihilisme is; dat zij niet vrolijk is omdat er voor haar geen ernst meer bestaat, maar omdat haar ernst, haar wil, weldadig is. Haar geweten is enkel de schaduwzijde van haar wil tot macht: het niet uitoefenen van macht is niet kwaad, maar slecht... De filosoof, in de Nietzscheaanse zin, heeft het geweten voor de collectieve ontwikkeling van de mensheid; maar dit betekent dat hij de wil heeft om die ontwikkeling te beïnvloeden! Zarathoestra's liefde voor de mensen is een eufemisme voor zijn schenkende deugd, en zijn schenkende deugd op op haar beurt voor zijn heerszucht... Allen echter zijn namen voor het onnoembare,---de wil tot macht.

***

Ik schreef dat de 'Antikant' een "een champion of the sun, namelijk van de Rede" was. Dit haalde ik uit stap 4 van "Hoe de "ware wereld"" etc.:

"(Grauwe morgen. Eerste gapen van de Rede. Hanengekraai van het Positivisme.)"
[aldaar.]

Zou dit echter niet gapen als in slaperig-worden kunnen betekenen? Plato was toch juist de filosoof van de Rede, Nietzsche van het irrationele?---Nee, dat is slechts de al-gemene opvatting... Plato compromitteerde de Rede met de domheid; Nietzsche stelt de twee in vijandige oppositie---we zien dit mede in een passage die ik zojuist in een 'scrap' heb gepost:

"Iedere deelname aan een godsdienst is een aanslag op de openbare zedelijkheid. Men moet harder tegen Protestanten dan tegen Katholieken zijn, harder tegen liberale Protestanten dan tegen strenggelovige. Het misdadige [Verbrecherische] in het Christen-zijn neemt toe in de mate waarin men de wetenschap nadert. De misdadiger der misdadigers is bijgevolg de filosoof."
[De Antichrist, "Wet tegen het Christendom", artikel 2.]

De 'zedelijkheid' betekent hier de waarachtigheid: wat is er immers vèrder nog over van de Christelijke moraal? Deze passage kan alleen verklaard worden met behulp van wat Nietzsche eerder in hetzelfde boek schrijft:

"Definitie van het Protestantisme: de halfzijdige verlamming van het Christendom---en van de Rede..."
[AC 10.]

Het Christendom beroept zich op de openbaring, dwz. op het onverzoenlijke tegendeel van de Rede. Men moet harder tegen Protestanten dan tegen Katholieken, harder tegen liberale Protestanten dan tegen strenggelovige zijn omdat de eerstgenoemden inconsequenter zijn dan de laatstgenoemden. Het Christendom is het geloof in bepaalde absurditeiten, dat wil zeggen ongerijmdheden, onredelijkheden (schepping uit niets, maagdelijke geboorte, etc.). Maar waarom is de filosoof dan de misdadiger der misdadigers? Is de filosoof, bijvoorbeeld Nietzsche zelf, niet juist consequent? Stoelt Nietzsches filosofie niet volledig op de Rede, en totaal niet op 'openbaring'?---Ja. Maar Nietzsche bedoelt hier ook níet de filosoof in deze zin.

"Onder Duitsers begrijpt men mij direct, wanneer ik zeg dat de filosofie door theologenbloed verdorven is. De Protestantse dominee is grootvader van de Duitse filosofie, het Protestantisme zelf haar peccatum originale [erfzonde]."
[ibid.]

Nu waren Nietzsches grootvaders van beide zijden, alsmede zijn vader, Protestantse dominees, maar toch bedoelt hij hier niet zichzelf (wel was hij zich terdege van het gevaar bewust). De misdadiger der misdadigers is vanuit Nietzsches oogpunt niet hijzelf, maar de Christelijke filosoof---een "arglistige" Christen als Kant:

"Een sluipweg naar het oude ideaal stond [dankzij Kant] open, het concept "ware wereld", de conceptie van de moraal als essentie van de wereld (---deze twee boosaardigste dwalingen die er bestaan!) waren nu weer, dankzij een geslepen-schrandere scepsis, als niet bewijsbaar, dan toch niet meer weerlegbaar... De Rede, het recht van de Rede reikt niet zo ver..."
[ibid.]

En dan zijn er nog lezers die denken dat Nietzsche met deze laatste zin zijn eigen mening geeft! De drie puntjes zeggen genoeg: Nietzsche vindt deze redenering schandelijk. We zien dit in de conclusie die hij eruit trekt ("Hoe de "ware wereld"" etc., stap 4-5: "Schaamrood van Plato"!).

"Mensen zijn gelijk, culturen niet." (03/02/2009).

2010-03-21T04:18:00.005+01:00

Dit is een poging tot een kritiek op de bovenstaande uitspraak van Hirsi Ali.

1. "Gelijk" betekent hier "gelijkwaardig".

2. Als culturen niet gelijkwaardig zijn, dan zijn er dus hogere en lagere culturen (voorlijke en achterlijke culturen, om met Pim Fortuyn te spreken).

3. Waarom zouden mensen een achterlijke cultuur aanhangen? Ik zie hiervoor slechts twee mogelijke redenen: a. ze zijn met zo'n cultuur geïndoctrineerd; b. ze kiezen bij hun volle verstand voor zo'n cultuur.

4. Geïndoctrineerde mensen zijn niet gelijkwaardig aan mensen die bij hun volle verstand zijn. Ze zijn vergelijkbaar met krankzinnigen. Net als deze laatsten zijn ze ontoerekeningsvatbaar. En ontoerekeningsvatbaren hebben niet dezelfde rechten als (dwz. ze zijn voor de wet niet gelijk aan) toerekeningsvatbaren (dwz. mensen die wél bij hun volle verstand zijn).

5. Mensen die bij hun volle verstand voor een achterlijke cultuur kiezen zijn zelf achterlijk---dat wil zeggen, er mankeert iets aan hun verstandelijke vermogens. Conclusie: mensen die een achterlijke cultuur aanhangen zijn sowieso minderwaardig aan mensen die een meer voorlijke cultuur aanhangen. Als ze geïndoctrineerd zijn zijn ze pas gelijkwaardig aan laatstgenoemden wanneer ze met succes geëxdoctrineerd zijn. En als ze niet geïndoctrineerd zijn zijn ze gewoon achterlijk. Misschien heeft het in dat geval zin om te trachten hun verstandelijke vermogens te ontwikkelen. In ieder geval zijn mensen die een achterlijke cultuur aanhangen pas gelijkwaardig aan mensen die een meer voorlijke cultuur aanhangen wanneer ze
a. geëxdoctrineerd zijn; en/of
b. hun verstandelijke vermogens voldoende ontwikkeld hebben.

P.S.: Hoe zit het met mensen die met een meer voorlijke cultuur geïndoctrineerd zijn? Ik denk dat de maatstaf moet zijn: mensen die bij hun volle verstand voor de meest voorlijke cultuur kiezen. Maar wat is de meest voorlijke cultuur? [... Dat wil zeggen,] wat maakt een cultuur voorlijk danwel achterlijk? Wat heeft een meer voorlijke cultuur dat een meer achterlijke niet heeft, en/of andersom?

Wilders' Unikul.

2010-03-16T16:18:00.002+01:00

1.

In "Klare wijn" schrijft Wilders dat de "democratische rechtsstaat is ontstaan vanuit een eeuwenoude discussie tussen de twee tradities die onze cultuur hebben geschapen: de joods-christelijke en de humanistische. De normen en waarden zoals die in het spanningsveld tussen deze tradities zijn voortgebracht, vormen onze dominante cultuur". De discussie tussen de twee genoemde tradities was echter een voortzetting van een eerdere discussie, en de huidige discussie tussen wat Wilders de 'Multikul' noemt aan de ene kant en wat ikzelf zijn 'Unikul' noem aan de andere is zelf óók een voortzetting van die eerdere discussie.

De discussie tussen de Joods-Christelijke traditie aan de ene kant en de Humanistische aan de andere is in feite een discussie tussen "God wèl noodzakelijk" en "God niet noodzakelijk". Dit lijkt me in de huidige discussie niet aan de orde. We kunnen beide partijen in de huidige discussie "Humanistisch" noemen. Dat niet alle deelnemers aan die discussie seculier Humanistisch zijn doet daar niet aan af.

De discussie die Wilders in "Klare wijn" noemt was een voortzetting van de discussie tussen het Katholicisme en het Protestantisme; en deze op haar beurt van een nog eerdere: die tussen het Jodendom en het Christendom. Ik ontwaar de volgende ontwikkeling:

1. Jodendom vs. Christendom;
2. Jodendom vs. {Katholicisme vs. Protestantisme};
3. Jodendom vs. {Katholicisme vs. {Protestantisme vs. Humanisme}};
4. Jodendom vs. {Katholicisme vs. {Protestantisme vs. {Unikul vs. Multikul}}}.

Eigenlijk gaat daar nog een stap aan vooraf, namelijk:

0. volkeren met natuurlijke waarden (incl. het vroege Jodendom) vs. volk met onnatuurlijke waarden (het latere Jodendom).

Deze geschiedenis bestaat uit een reeks liberaliseringen:

0. Het joodse volk wordt "bevrijd" van zijn krijgerskaste (deze wordt uitgemoord door de Assyriërs);
1. Het vroege Christendom emancipeert zich van de exclusiviteit van het Jodendom (om Jood te zijn moet men jood zijn, dwz. om 'Judaïst' te zijn moet men ethnisch joods zijn);
2. Het Protestantisme emancipeert zich van de kerkelijke hiërarchie (om tot God te komen heeft men als leek een geestelijke nodig);
3. Het Humanisme emancipeert zich van het geloof in een Opperwezen (om tot het Goede te komen heeft men God (Jezus) nodig);
4. Het Multiculturalisme (cultureel relativisme) emancipeert zich van het geloof in het ene Idee van het Goede.

De 'Multikul' is eigenlijk de laatste consequentie (met de nadruk op "consequent") van het latere Jodendom. Het joodse volk had de keuze: òf onnatuurlijke waarden aannemen, òf uiteenvallen. In het Multiculturalisme komen die onnatuurlijke waarden tot hun logische conclusie: het Multiculturalisme verkiest zichzelf niet meer boven anderen (zoals alle gezonde organismen en organisaties noodzakelijkerwijs doen).---

2.

Ik zie het Jodendom als nog veel verder verwijderd van de Multikul dan Wilders' positie (die ik hierboven schertsend "Unikul" heb genoemd). Toch zie ik het zaadje van de Multikul ook al in het Jodendom ("the seed of its own destruction", zoals de Engelsen zeggen. De Multikul staat mijns inziens voor zelfvernietiging).

3.

Mijn kritiek op het Multiculturalisme, Wilders' positie, het Humanisme, het Protestantisme, het Christendom in het algemeen, en het Jodendom (want ik heb op al deze zaken kritiek) is afkomstig uit de Nietzscheaanse hoek.

Nietzsche beschrijft hoe de Joden op een bepaald moment, vóórdat ze werden verslagen door de Assyriërs, één god hadden. Dit was een god met een kleine letter g, één god onder velen, maar wel de enige, echte Joodse volksgod. Als het hun volk voor de wind ging, schreven de Joden dat toe aan de macht van hun god. Als ze gewonnen zouden hebben van de Assyriërs zouden ze hèm daarvoor hebben gedankt. Dit was normaal in die tijd: zo werd volgens Homerus de uitslag van de strijd tussen de Grieken en Trojanen in werkelijkheid beslist door de goden: de goden die aan de kant van de Trojanen stonden legden het af tegen de goden die aan de kant van de Grieken stonden. De goden die aan de kant van de Trojanen hadden gestaan bleken daarmee dus inferieure goden.

Deze conclusie hadden de Joden ook kunnen trekken toen ze door de Assyriërs verslagen waren. Ze interpreteerden hun nederlaag echter anders. Ze concludeerden niet dat hun god machteloos was geweest tegen de goden van de Assyriërs, integendeel: ze interpreteerden hun nederlaag als straf van hun god, de machtigste god van allemaal (als er al meerdere waren). Straf waarvoor? Voor de hoogtijdagen van het Joodse volk, die nu als tijden van morele verdorvenheid werden geïnterpreteerd. Dit is de omkering van de natuurlijke Joodse waarden tot de onnatuurlijke, tegennatuurlijke. Wereldlijke macht---het enige dat van nature goed is---werd nu als 'kwaad' gezien; wereldlijke onmacht als 'goed'. De onderworpen Joden hadden minder macht dan hun meesters en waren dus volgens hun nieuwe, tegennatuurlijke moraal 'beter' dan hun meesters. Ze keerden de natuurlijke rangorde (waarvan wereldlijke macht de maatstaf is) òm om als volk te kunnen blijven bestaan:

[W]hen political defeat came, they chose existence at any price, and the price was the falsification of reality.
[George Morgan, What Nietzsche Means, pagina 342.]

4.

Ik schreef eerder in deze weblog:

Als alle culturen gelijkwaardig zijn, dan is de cultuur waarin geldt dat alle culturen gelijkwaardig zijn---de cultureel relativistische cultuur---dus niet beter dan bv. een cultureel monistische cultuur---een cultuur waarin geldt dat alle andere culturen minderwaardig zijn. Er is dus geen reden voor iemand die tot een cultureel relativistische cultuur behoort om juist zijn eigen cultuur te gaan promoten.

Aan de andere kant is iemand die cultureel relativisme promoot volledig in strijd met zichzelf. En hiermee zijn we bij de werkelijke paradox beland. "De cultuur waarin geldt dat alle culturen gelijkwaardig zijn is meerderwaardig aan alle andere culturen." Er zijn twee mogelijke niet-paradoxale varianten op deze stelling:

1. "De cultuur waarin geldt dat alle culturen gelijkwaardig zijn is gelijkwaardig aan alle andere culturen."

2. "De cultuur waarin geldt dat zij meerderwaardig is aan alle andere culturen is meerderwaardig aan alle andere culturen."

Bovenstaande paradox en haar twee niet-paradoxale varianten zijn te vergelijken met de Liar's Paradox ("This statement is false."):

1a. "All statements are true."

2a. "Only this statement is true."

Op het eerste gezicht confirmeert stelling 1a stelling 2a, terwijl stelling 2a stelling 1a verwerpt; maar zo simpel is het niet. Doordat stelling 1a stelling 2a bevestigt, haalt ze zichzelf onderuit: zij is zo indirect een Liar's Paradox. Maar natuurlijk hoeft cultureel relativisme niet te zeggen dat alle culturen een gelijke positieve waarde hebben...

1b. "All statements are false."

2b. "Only this statement is true."

Dit zijn de werkelijke Liar's Paradox equivalenten van respectievelijk cultureel relativisme en cultureel monisme. Een cultureel monistische cultuur is in strijd met alle andere culturen, waaronder cultureel relativistische culturen. De grap is dat zij in haar strijd tegen cultureel relativistische culturen wordt bijgestaan door die culturen zelf, omdat deze laatsten in strijd zijn met zichzelf! De enige eerlijke strijd tussen culturen is dus een strijd tussen cultureel monistische culturen.

Wilders wil mijns inziens zo'n cultureel monistische cultuur behouden of herscheppen. Het probleem is echter dat de "joods-christelijke en humanistische cultuur" die hij wil behouden of herscheppen the seed of its own destruction in zich draagt. Het feit dat die cultuur is uitgemond in cultureel relativisme is daar eigenlijk al het bewijs van.

5.

Wat tegennatuurlijk is is niet het 'oog om oog, tand om tand' van de oude joden, maar het 'toekeren van de andere wang' van de vroege Christenen. Dit laatste is wat Jezus te gronde heeft gericht.

6.

Het Humanisme is in wezen de Christelijke moraal die geëmancipeerd is van de Christelijke God. Daarmee is het in dit opzicht het tegendeel van de filosofie van Spinoza. Het kan verhelderend zijn om even op die filosofie in te gaan. Spinoza schrijft:

Ik geef toe dat de theorie die alle dingen aan de wil van een onverschillige godheid onderwerpt en beweert dat zij allen afhankelijk zijn van zijn goedkeuring, minder ver van de waarheid is dan de theorie van hen die volhouden dat God altijd met het oog op het Goede handelt. Want laatstgenoemden schijnen iets te veronderstellen dat voorbij God is en niet van God afhangt, maar waar God al handelend naar kijkt als voorbeeld, of waarnaar Hij streeft als een vaststaand [dwz. niet door Hemzelf gesteld] doel. Dit is slechts een zoveelste manier om God aan de heerschappij van het lot te onderwerpen, hetgeen een volslagen absurditeit is met betrekking tot God, van Wie we hebben aangetoond dat Hij de eerste en enige vrije oorzaak van het wezen en het bestaan van alle dingen is.
[Spinoza, Ethica, Prop. XXXIII, Noot 2.]

Stel het je zo voor: volgens het Christendom heb je God en de Idee van het Goede. God kijkt bij alles wat Hij doet naar die Idee. Hij volgt dus altijd de weg van het Goede.

Spinoza emancipeerde God van die Idee. Hij concipiëerde God dus 'voorbij goed en kwaad', om met Nietzsche te spreken. Je zou kunnen zeggen dat hij het Euthyphrodilemma beantwoordde door te verkondigen dat het goede goed is omdat God het wil, dus dat het niet zo is dat God het goede wil omdat het goed is.

Het Humanisme verkondigt het omgekeerde. Een niet-seculier Humanist zou verkondigen dat God het goede wil omdat het goed is. Een seculier Humanist gelooft natuurlijk niet in God, maar deze zou kunnen zeggen dat de mens geen God nodig heeft om te weten wat goed is, omdat de mens zelf direct naar de Idee van het Goede kan kijken: het Humanisme gelooft dat die Idee geopenbaard is in de geschiedenis en de natuur.

7.

Voor hen die meer willen weten over mijn positie:

http://groups.yahoo.com/group/human_...an/message/432

Het is wel in het Engels.

8.

Meer to the point is misschien een ander bericht van me uit diezelfde thread:

I applaud cultural relativism only because it undermines itself. I myself am, like Nietzsche, a cultural monist and as such, a Uniculturalist. My Uniculturalism, however, unlike Wilders', does not seek to preserve, but to create a culture---a natural culture, i.e., a people with natural values. And this people shall be mankind[.]
[http://groups.yahoo.com/group/human_...an/message/436.]

Dit klinkt makkelijker gezegd dan gedaan. Wat is er voor nodig om van de mensheid één volk te maken?

Duizend doeleinden waren er tot dusver, want er waren duizend volkeren. Slechts de boei voor de duizend halzen ontbreekt nog, er ontbreekt het éne doel. Nog heeft de mensheid geen doel.
Maar zegt mij toch, mijne broeders: zo der mensheid haar doel ontbreekt, ontbreekt dan niet ook---zij zelve nog?
[Nietzsche, Aldus sprak Zarathoestra, "Van duizend en één doel".]

Het éne doel dat Nietzsche/Zarathoestra voor de mensheid stelt is de Übermensch, dat wil zeggen de werkelijke filosoof. Enkel de echt grote filosofen (en niet eens alle grote namen uit de geschiedenis van de filosofie, bv. niet Kant en Hegel) verdienen de titel "filosoof", "werkelijke filosoof", of "Übermensch". En deze mensen ontspruiten en ontsproten, hoewel ze zeer zeldzaam zijn, uit allerlei volkeren: bv. uit het oude Griekenland (ik hoef daar hopelijk geen voorbeelden van te geven), uit het joodse volk (Maimonides, Spinoza), uit de Islamitische wereld (Al-Farabi), uit Engeland (Bacon), Frankrijk (Descartes), Duitsland (Nietzsche), etc. etc. Ik weet niet genoeg van (Verre-)Oosterse filosofie om daar voorbeelden uit te geven, maar ik weet zeker dat ze er (geweest) zijn.

En hiermee kom ik bij het volgende citaat:

The democratic movement is morally homogeneous; its apparent tolerance of variety masks its intolerance of the one moral difference that matters.
[Laurence Lampert, Leo Strauss and Nietzsche, pagina 75.]

De reden dat ik het net zo essentiëel oneens ben met de PVV als met alle andere (grote) politieke partijen is dat de PVV vóór de democratie is... Nietzsches filosofie is aristocratisch radicalisme. De hele democratische beweging, of ze nou bestaat uit anarchisten, socialisten, liberalen, of wat dan ook, verkondigt de gelijkwaardigheid van alle mensen. Maar de mensen zijn niet gelijkwaardig. Om maar even het extreemste onderscheid te maken: Jan-met-de-pet (de meest doorsnee mens) is niet gelijkwaardig aan een Heraclitus, een Plato, een Empedocles (de uitzonderlijkste uitzondering).

[T]here is a greater distance between human and human than between human and beast.
[Laurence Lampert, Nietzsche's Task, pagina 281n.28]

Sociaal Darwinisme.

2010-03-09T14:43:00.003+01:00

"The discriminatory nature of sexual choice undermines all egalitarian utopias."
[Geoffrey Miller, The Mating Mind, kapitel 9.]

Klassieke muziek (09/02/2005).

2009-09-21T22:40:00.000+02:00

Wist je dat Nietzsche's muziek de enige is die niets voor me doet? die geen "effect" op me heeft? In mijn normale staat, althans: als ik koorts hebt wil ze mij juist helpen mijn normale staat weer te BEREIKEN... Nietzsche's muziek is de enige echt KLASSIEKE muziek die ik ken, dat wil zeggen de enige muziek in de grote stijl. Bijna alle andere muziek is Romantisch, dat wil zeggen onstaan uit onvrede van de musicus met zichzelf, zijn situatie, zijn lot: bijna alle muziek is bedoeld om de musicus in vervoering te brengen, "buiten zichzelf" te brengen, "mooie gevoelens" te geven die hij normaal niet heeft. Zijn luisteraars geeft zij deze gevoelens ook, waardoor zij denken dat hij de OORZAAK is van deze gevoelens, dat hij de BRON van het licht is in plaats van de spiegel via welke zij deze bron, die buiten hem is, kunnen waarnemen. In wezen is de Romantische kunstenaar een idealist, die in gedachten een wereld schept die WEL mooi is, een hemel, een paradijs, en deze in zijn kunst beschrijft. De Klassieke kunstenaar echter beschrijft ZIJN wereld, de wereld zoals hij hem werkelijk ERVAART: hij zet zijn GELUKZALIGHEID om in kunst, ALS DANKBETUIGING!

Oorlogsverklaring (09/02/2005).

2009-09-21T22:36:00.002+02:00

Het is typisch dat je kritiek niet op Nietzsche maar op mij alleen gericht is: ik heb immers nog geen naam gemaakt, terwijl Nietzsche deel uitmaakt van de "Canon". Jij bent, met al je mooie Latijnse woorden - je zult mij niet gauw het woord "ontologie" in de mond zien nemen - geen filosoof maar een student filosofie, of doctorandus of zelfs professor in de filosofie; maar een professor in de filosofie is nog lang geen filosoof. Ik begrijp dat je boos wordt, Rahula, als iemand die NIET de geijkte maatschappelijke wegen volgt, die niet gaat studeren en zuipen en neuken en zich niet bezighoudt met "actualiteiten" en politiek en mode - als het zo iemand lukt zich tegen alle verwachtingen in te handhaven, zijn TROTS te bewaren, zijn integriteit, zijn zelfrespect, kortom zijn mannelijkheid... Ik ben het kwade geweten van deze tijd: ik heb, in de nacht van deze tijd, ver van het daglicht, het vandaag-de-daglicht, dat geen GROOTSHEID kan verdragen, een licht gevonden, een geestelijk, magisch licht, een licht dat nog brandt uit vervlogen gewaande tijden - nee, het heeft MIJ gevonden, de god Rudra heeft mij gevonden, mij de kracht gegeven tot het herwinnen van het Paradijs, de kracht der visie om het Paradijs weer te kunnen ZIEN...

The Child Archetype (August 01, 2007).

2009-09-05T18:08:00.001+02:00

I have long been intrigued by the relation between the anima and the child archetype. I think I have finally solved it, and want to present my solution for scrutiny and inspiration. Let me start with my first proposition (which I call "mine" because I have not found it explicitly in Jung's writings). The child archetype is a symbol of the Self. It is a symbol of wholeness, of the union of opposites.

My second proposition is that Jung defined the anima (at times) as the male human being's personified unconscious, which has a feminine character (cf. Zur Psychologie des Kindarchetypus, "Towards a Psychology of the Child Archetype", section 3C). Likewise, the animus is supposed to be the female human being's personified unconscious, which has a masculine character (I cannot corroborate this, as I am a guy, but an allegory of this might be Pallas Athena's birth from the head of Zeus, even as the ego or conscious self originates in the unconscious).

The child archetype is a symbol of the integrated Self, i.e., of a synthesis of consciousness and the unconscious. It anticipates the synthesis of the Self, which is the goal of the individuation process. It is an image of the result of the union between the masculine and the feminine, namely between consciousness and the unconscious (respectively, in the case of the male). Thus the anima or animus is indeed intimately related to the child archetype. But confusing them is detrimental: for by meditating on the anima or animus, the distinction between that and one's conscious self becomes ever starker, whereas meditation on the child archetype has the effect of a harmonization of the two. The anima should not be the object of contemplation; it should be part of the subject. The task is "the shifting of the personality center from the ego to the Self", as Jung puts it in the concluding section of said essay.

EDIT: I forgot to mention, in the second section, that the male ego has a masculine character and the female a feminine one. This is implied in the third section, though.

De rand van het heelal... (30/09/2005)

2009-08-25T19:23:00.002+02:00

r: "Oke, ik ga aan de rand staan, en steek mijn vinger in de wand. Waar gaat mijn vinger heen dan?"

Mijn punt was hier dat de grens van het door ons bekende niet bepaald wordt door onze definities of fantasie.

>>>Ik had het dan ook niet alleen over het door ons gekende/het ons bekende.

"Uiteraard ben ik niet naar de rand toegeweest, net zo min als jij terug in de tijd bent gegaan voor de oerknal. Het blijft bij theorie."

De tijd zoals wij die kennen begon met de oerknal: de tijd IS het uitdijen van het universum. Maar je bedoelt natuurlijk terug in de causaliteit. Oneindige regressie is inderdaad theorie, net als alle logica. Ze is echter een logische onvermijdelijkheid.

S: "Dat kan dus niet: dat is een veel te simplistisch beeld."

r: "Het kan niet omdat ik zou stikken enzo. Ik zou er wel een steen tegen aan kunnen gooien, is het niet? Het beeld is misschien simplistisch, maar dat is geen grond om de gedachte te verwerpen lijkt me."

s: "Toen maakte ik een opmerking over de beperktheid van je voorstellingsvermogen, en ging jij daar weer sarcastisch op in, etc."

Uiteraard, omdat je op een kinderlijke manier de vraag ontwijkt.

>>>Jouw vraag op zich was al kinderlijk. Ik kan nog steeds moeilijk geloven dat je haar serieus bedoelde. Je zegt:

"Wat gebeurt er als ik die grens overschrijd, en tegen de rand van ons universum aan pis. Verdwijnt mijn zeik in de "niets", of denk je dat ik het "niets" dan opvul met mijn eigen gezeik?"

Je bent als die mensen uit het verleden die dachten dat de aarde plat was. "Als ik naar de rand van de aarde ga," zouden zij geredeneerd kunnen hebben, "en over de rand pis, waar komt mijn urine dan terecht?" Maar de aarde is niet plat, er is dus geen rand van de aarde in deze zin. Ditzelfde geldt ongetwijfeld voor het universum. Het verschil is slechts één dimensie. Eerdergenoemde mensen dachten tweedimensionaal op een driedimensionaal oppervlak; jij denkt driedimensionaal in een vierdimensionale ruimte.

s: "'Ik zou er wel een steen tegen aan kunnen gooien, is het niet?' - Mijn antwoord hierop is: Nee, rrobin, dat zou inderdaad niet kunnen."

"Waarom kan dat niet? Lijkt me toch dat er wel eens een meteoriet tegenaan knalt."

Zoals ik al insinueerde lijkt het mij dat je een veel te beperkt voorstellingsvermogen hebt.

s: "Mijn bewering dat er niets buiten het heelal is staat dus nog."

"Enkel bij de gratie van jouw definitie van het woord "heelal"; als daarbuiten zich namelijk nog een paashaas zou bevinden, zou je deze automatisch als onderdeel van je "Al" zien, omdat het nou eenmaal de definitie van het woord is."

Hoe stel je je dat voor, dat er het universum is, dat bijvoorbeeld bolvormig is, dan een rand, dan het Niets en in het Niets ergens die paashaas? Dacht je dat het Niets een barriere vormde tussen je paashaas en de rest van het heelal? Maar het Niets, ik moet het duizend keer zeggen, is NIETS: er zit dus niets tussen je paashaas en de rest van het heelal, het vormt één aaneensluitend geheel.

"Blijft in mijn ogen 'Sofisme'."

Misschien dat de walmen van de wiet je blik vertroebelen. Erg helder ben je niet.

De eeuwige wederkomst (28/09/2005).

2009-08-25T18:58:00.002+02:00

"Als het heelal met de Oerknal geboren is kan men dus, voorafgaand deze geboorte, zoals Rrobin al benadrukte, enkel speculeren, en heeft elke 'absurditeit' c.q. aanname evenveel waarheidsgehalte."

Niet mee eens. WAT er (causaal gezien) vóór de Oerknal was is onbekend, maar dàt er iets was is logisch. Jij postuleert echter een God die zichzelf uit het niets geschapen zou hebben/uit het niets ontstaan zijn zou; dit is onlogisch.

"Hieruit kunnen we concluderen dat, voorafgaand de geboorte het 'niets' even veel waarheidsgehalte bevat als het 'iets'. Een hogere levensvorm is even (on)mogelijk als een oneindige causale regressie."

Hier gebruik je weer het woord "mogelijk" op de verkeerde manier. De vorige keer dat ik dit uit probeerde te leggen was je antwoord, "Xnappernixvan". Ik zal dus niet herhalen wat ik toen schreef. Maar bekijk het eens zo. Stel even dat er alleen de hierboven door jou genoemde "mogelijkheden" zijn. Dan is het òf zo dat er vóór de oerknal een hogere levensvorm was, ofwel een oneindige regressie. Als er een hogere levensvorm was, dan was er geen oneindige regressie; die was dan dus ook niet mogelijk. En als er oneindige regressie was, dan was er geen hogere levensvorm, noch was die dan mógelijk.

We weten niet welke van de twee het was, noch of het misschien iets heel anders was; dit kunnen we ook niet weten. Maar we kunnen wel logisch denken. Het door jou gepostuleerde "hogere wezen", dat uit het niets ontstaat, is onlogisch om deze laatste eigenschap. Oneindige regressie is logisch.

"Indien de definitie van het niets is zoals jij pretendeert kan de eerste vereiste beweging ook niet hebben plaatsgevonden. Beweging is namelijk ook 'iets'."

Inderdaad, precies mijn punt. Ik zei er expliciet bij dat het "uittrekken van de pin" van de handgranaat overdrachtelijk bedoeld was, omdat zo'n beweging inderdaad een ruimte waarin de "hand" naar de handgranaat kan bewegen veronderstelt. Ik dacht zelf eerder aan een inherente instabiliteit binnen de handgranaat.

"Ik ben een mens, ben daarnaast Joods van oorsprong, maar heb me er tot op heden niet in verdiept. Mijn postulatie van die 'hogere levensvorm' heeft dan ook niet zijn wortelen in die oorsprong c.q. mijn mening is, zover ik weet, en kijkende naar mijn kennis wat dit betreft, niet gemanipuleerd door het bijbehorende schrift."

Met de "eeuwige terugkeer" bedoel ik niet per se Big Bang - Big Crunch - Big Bang - Big Crunch - ..., maar überhaupt oneindige regressie en progressie (dus: het is niet alleen nooit begonnen, het zal ook nooit ophouden). Als je ons "punt" in de causaliteit ziet als een punt op een rechte lijn, en de oneindige regressie (het "verleden") als het stuk dat de ene kant op oneindig lang doorgetrokken kan worden, en de oneindige progressie (de "toekomst") als de andere helft, dan heb je nog geen eeuwige terugkeer. Die krijg je pas als je de oneindige lijn beschouwt als een cirkel in plaats van een rechte lijn.

De reden dat ik je die vraag stelde was het feit dat Nietzsche het in dit verband heeft over "rassen die dit idee [van de cirkel] niet kunnen verdragen", en jij het had over betekenis en de bevrediging die volgt uit het idee van een "hoger wezen". Dit idee is namelijk inderdaad in staat betekenis aan je leven te geven. Het lijden (en dat is wat het leven is, als we Boeddha mogen geloven) is dan niet zinloos, maar geschiedt omwille van God.

In het model met oneindige re- en progressie is het lijden inderdaad zinloos, behalve als jij er zelf een rechtvaardiging voor verzint: het leven heeft dan van zichzelf geen zin, jij moet het zelf zin géven. Maar in het model van de rechte lijn kun je nog denken, ach, dit lijden (dit léven) is eenmalig, het is zo voorbij en dan is het voor altijd gebeurd. Nee, zegt Nietzsche, het is niet eenmalig, want de keten der causaliteit vormt een cirkel, en je leven zal elke keer opnieuw geleefd moeten worden. Tussen je (hersen)dood - je laatste moment van bewustzijn - en je eerste bewuste moment zit weliswaar een enorme aaneenschakeling van gebeurtenissen, maar géén oneindigheid, en deze lange aaneenschakeling is in een flits voorbij voor jou, omdat je gedurende die "tijd" niet bij bewustzijn bent. Op je laatste bewuste moment volgt dus ogenblikkelijk weer je eerste. Er is dus wel reïncarnatie, maar niet van je ziel maar van je lichaam (een Nietzscheaan gelooft niet in "ziel"), en zonder de mogelijkheid de cyclus ooit te beëindigen.

In dit model bestaat er dus geen hiernamaals. Er bestaan geen zonden. Maar je leven is geen moment in de Newtoniaanse zin, geen "punt" in de causaliteit, maar een periode, en geen eenmalige, maar een eeuwig terugkerende periode. Er is geen hogere levensvorm die jou kan beoordelen en veroordelen; er is alleen jijzelf, die moet beoordelen of je dit leven, zoals je het nu leeft en geleefd hebt, eeuwig zult willen herhalen. Wil je dit niet, is je beoordeling negatief, dan zul je er iets aan moeten veranderen zodat het het wel waard wordt eeuwig opnieuw ditzelfde leven te leven. Let wel dat je je oordeel in dit geval richt op je onwil, en niet op je onmacht; doe je dit laatste, dan veroordeel je jezelf tot eeuwige ontevredenheid, terwijl je in het eerste geval tenminste nog iemand bent die bevrediging ZOEKT, die zijn best doet zijn leven het wáárd te maken, eeuwig opnieuw te worden geleefd.

Zin uit onzin (27/09/2005).

2009-08-25T18:53:00.005+02:00

Brandons postulatie van "een HOGERE levensvorm" die "misschien juist vanwege de mogelijkheid dat deze hoger kan zijn WEL vanuit niets kan ontstaan" is vergelijkbaar met het denkbeeldige wiskundige getal i (de wortel van -1). Dit is denkbeeldig omdat je niet de wortel uit een negatief getal kunt trekken, omdat een kwadraat - het omgekeerde van een wortel - altijd positief is. Toch hebben wiskundigen dit getal in het leven geroepen, omdat het van nut was voor bepaalde berekeningen.

Wat is nu het nut van Brandons "hogere levensvorm"? In zijn eigen woorden:

"Zelfs als een hogere levensvorm enkel realiteit is binnen onze hersenen [i.e., denkbeeldig is, zoals het getal i] is het probleem van de oneindige regressie welke aan het causaliteitsprincipe ten grondslag ligt opgelost."

Dit is één reden om zo'n wezen in het leven te roepen; een andere is de volgende:

"De aanname van de hogere levensvorm geeft overigens ook de mogelijkheid van enige betekenis aan ons bestaan. In het model waar tijd geen rol speelt en er geen begin is, lijkt de betekenis ver te zoeken. Uiteraard hoeft betekenis geen vereiste te zijn voor ons bestaan, maar een betekenisvol bestaan is toch bevredigender[.]"

In wezen zijn deze redenen identiek, hoewel bij de eerste het accent ligt op oneindige regressie als FILOSOFISCH probleem, bij de tweede echter op ditzelfde als PSYCHOLOGISCH probleem. In het eerste geval lost zijn denkbeeldige wezen de absurditeit op van het idee dat er altijd al iets bestaan heeft (doch met een al minstens even absurde, en bovendien ONLOGISCHE, postulatie), in het tweede geval het probleem van het ontbreken van ZIN; het tweede is dus zeg maar een concreter probleem dan het eerste (hoewel voor een denker als Nietzsche een filosofisch probleem altijd ook een werkelijk (dus niet enkel denkbeeldig) probleem is). Het eerste lost een WETENSCHAPPELIJK probleem op, het tweede een MAATSCHAPPELIJK probleem: want een mens moet toch zin in zijn leven hebben, al is het maar een waan-zin.

Els haar idee dunkt mij ook zo'n oplossing. Haar probleem is dan: wat is de zin van alle ellende in de wereld, indien de wereld niet een soort vagevuur is, dat voor wie goed genoeg is naar een "hemel" leidt, voor wie niet goed genoeg is echter naar een "hel"? - Hiermee heeft het leven op aarde inderdaad zin gekregen. Maar is het de waarheid? Is het überhaupt waarschijnlijk?

Vervolg Oerknaldiscussie (26/09/2005).

2009-08-25T18:39:00.000+02:00

"God zou god niet zijn indien deze niet vanuit niets zou kunnen ontstaan."

Bewering A: Niets kan uit niets ontstaan.
Bewering B: God kan uit niets ontstaan.
Conclusie: ...

"Inderdaad, de wetenschap kan maar tot enkele nanoseconden vóór het begin van de oerknal terugrekenen. Dit is logisch, omdat "de tijd" niets anders is dan het uitdijen van het universum, dat wil zeggen, het ontploffen van wat er daarvóór was. De tijd zoals wij die kennen begint pas met de oerknal."

--Voor zover ik weet komt de wetenschap tot enkele nanoseconden NA het begin van de oerknal.

>>> Ehm, inderdaad: dat bedoelde ik. Met "vóór" bedoelde ik "aan deze kant van" de oerknal.

"Ik lijk me zelf tegen te spreken daar ik eerder in mijn stuk eeuwigheid definieerde als het ontbreken van OF oneindige regressie van causaliteit. Indien er sprake is van oneindige regressie kunnen we concluderen dat er wel iets uit niets heeft MOETEN ontstaan, daar niets geen oorzaak van niets KAN zijn. Waar ligt anders het onderscheidt? Indien jij eeuwigheid -oneindige regressie- zou verkiezen, verkies je ook het ontstaan van iets vanuit niets. Of redeneer ik verkeerd?"

Ehm, ja. Oneindige regressie betekent juist dat je eeuwig terug kan rekenen, dus dat aan iedere gebeurtenis een voorgaande gebeurtenis ten grondslag lag, die op haar beurt ook weer het gevolg van een voorgaande was. Er is dan dus niet ooit iets uit niets ontstaan, maar er is altijd iets geweest.

De Oerknal als oerzaak èn gevolg (26/09/2005).

2009-08-25T18:28:00.006+02:00

"Totdat we kunnen aantonen dat er iets vanuit 'niets' kan ontstaan vind ik het het meest aannemelijk om het ontstaan van alles, vanaf het begin, aan een levensvorm die in staat was zelf vanuit 'niets' te ontstaan toe te kennen."

Dit is dus precies waarom de Big-Bangtheorie "Creationism for nerds" wordt genoemd.

Logische weerlegging van jouw aanname:

Als er niets is, is er ook geen levensvorm die in staat is daaruit te ontstaan.

"Het is zodoende ook maar de vraag wat we onder 'niets' verstaan?"

Nee hoor: niets is gewoon alles min alles. En nee, "niets" zit niet in "alles" inbegrepen, want "niets" bestaat niet; alleen het begrìp niets bestaat.

"Is het niets simpelweg datgene wat overblijft indien men alles wat momenteel existeert, inclusief datgene wat wij nog niet kennen, weg neemt?"

Niets is datgene wat overblijft (niets dus) indien men alles wat momenteel existeert, ooit geëxisteerd heeft en ooit zal existeren, wegneemt - inclusief datgene wat wij nu niet kennen, nooit gekend hebben en nooit zullen kennen (= het grootste deel).

"Daar de wetenschap niet tot het absolute nulpunt van de mogelijkheid van een oerknal reikt, blijft het gissen naar de oorzaak en betekend wetenschap niets meer."

Inderdaad, de wetenschap kan maar tot enkele nanoseconden vóór het begin van de oerknal terugrekenen. Dit is logisch, omdat "de tijd" niets anders is dan het uitdijen van het universum, dat wil zeggen, het ontploffen van wat er daarvóór was. De tijd zoals wij die kennen begint pas met de oerknal.

"Zelfs als een hogere levensvorm enkel realiteit is binnen onze hersenen is het probleem van de oneindige regressie welke aan het causaliteitsprincipe ten grondslag ligt opgelost. De reden waarom dit m.i. aannemelijker is dan de aanname van de eeuwigheid, is omdat met deze oplossing de causaliteit niet is uitgesloten, enkel een begin van de ketting aangestipt."

Met de "eeuwigheid", dat wil zeggen de oneindige opeenvolging van oorzaak en gevolg, is de causaliteit ook niet uitgesloten: iedere oorzaak is dan namelijk op zijn beurt ook weer een gevolg, en andersom.

"Eeuwigheid ontkent het causaliteitsprincipe; oneindige regressie kan geen optie zijn binnen dit kader. De aanname van de hogere levensvorm geeft overigens ook de mogelijkheid van enige betekenis aan ons bestaan. In het model waar tijd geen rol speelt en er geen begin is, lijkt de betekenis ver te zoeken. Uiteraard hoeft betekenis geen vereiste te zijn voor ons bestaan, maar een betekenisvol bestaan is toch bevredigender".

Bevrediging is geen argument. Ik denk overigens wel dat betekenis een vereiste is voor ons bestaan, of liever gezegd, om het bestaan uit te houden. Zonder een God - en dat is toch wat je bedoelt met "een hogere levensvorm" - moeten we ZELF een antwoord bedenken op de vraag die els ons stelt: "waarom zijn we er [...] in ´s hemelsnaam?"

"My philosopy brings the triumphant idea of which all other modes of thought will ultimately perish. It is the great cultivating idea: the races that cannot bear it stand condemned; those who find it the greatest benefit are chosen to rule."
[Nietzsche, The Will to Power, paragraaf 1053.]

Dit idee is de "eeuwige wederkomst": een oneindige regressie EN PROgressie, een eeuwige cirkel, Big Bang, Big Crunch, Big Bang, Big Crunch, waarin na een tijd dezelfde Big Bang weer plaatsvindt waarin wij nu zitten, dezelfde volgorde zich herhaalt, voor altijd en eeuwig, zonder zin en zonder einde... Angstaanjagend?

Loslaten (23/09/2005).

2009-08-23T18:00:00.001+02:00

Loslaten is de mooiste les die je kunt leren, en tevens een les die keer op keer geleerd worden wil. Het is de mooiste les omdat ze het grootste gevoel van macht (de moralistische term is "geluk") brengt: het gevoel van vrijheid.

Ikzelf heb deze les pas laat geleerd: ik was iemand die heel sterk hechtte, WILDE hechten, tenaciously vast bleef houden aan waar ik van hield, van WILDE houden, - aan wat ik lief (graag) wilde hebben. Ah, hoeveel leed was mij bespaard gebleven als ik dat niet had gedaan; als ik eerder had geleerd los te laten. Eén van de voornaamste dingen waaraan ik gehecht was was de inspiratie, vaak door liefde/lust veroorzaakt, die - zo weet ik nu - het ding zelf is, maar waar ik toen "iets (alles) mee wilde doen"... Zo zijn de ervaringen, waarin ik mijn mooiste songs schreef - het waren mystieke, hoogst spirituele ervaringen - hetgene waarom het gaat, en de songs zelf slechts de bijproducten daarvan. Ik heb totaal niet (meer) het streven daar nog "iets van te máken". Ik kan ze zingen, deze songs - dat is hun blijvende voordeel.

Het kan ook zo zijn dat men iets "goed (waardig, of simpelweg mooi) wil afsluiten"; maar "it is not over till it's over": het einde hoort nog bij het geheel. Misschien wil iemand een mooi einde ergens aan breien, terwijl dat niet hoeft (bijvoorbeeld aan een relatie). En het einde, dat wil zeggen het laatste deel, moet ook een mooi einde hebben, en dat op zijn beurt ook weer, etcetera etcetera, totdat de eeuwigheid voorbij is, en men nog steeds niet verlost is van het begin. Nee, de wijze is niet gebonden aan dat soort imperatieven, die uit idealisme voortkomen. De wijze gáát gewoon. Hij is niet eens gebonden aan dagzeggen.

De macht over het stuur (03/08/2005).

2009-08-22T17:37:00.001+02:00

Het is [...] aardig dat je het woord controle gebruikt: in het beste, want eenvoudigste, voorbeeld om aan te tonen dat wil naar macht niet per se machtswellust is, namelijk "de macht over het stuur", gaat het daar immers ook om.

Stel, je hebt de macht over het stuur: je hebt het stuur stevig vast. Je hebt daardoor controle over de wagen. Maar macht hebben is niet een kwestie van hebben en HOUDEN; het is een kwestie van telkens opnieuw veroveren, omdat je haar telkens opnieuw prijsgeeft. De enige situatie waarin je de macht over het stuur kunt behouden is als je stil staat: zodra je gaat rijden komen er externe, onvoorspelbare factoren in het spel. Wat nood doet [dwz. wat nodig is] is dus: ofwel alertheid ofwel instinct: als er plotseling iets gebeurt waarop je moet reageren om niet in gevaar te komen, moet je ofwel bewust of instinctief bepaalde handelingen uitvoeren. Instinct is sneller, maar wie kan er puur op zijn instinct verkeersveiligheid garanderen? Men moet alert zijn, dat wil zeggen een hoge bewustzijnsintensiteit bezitten. En ook hier is er geen sprake van hebben en houden, maar van continu bereiken, continu boven een bepaalde standaard blijven. En aangezien de hersenen een orgaan zijn, veronderstelt deze goede geestelijke conditie een goede lichamelijke conditie.

Een Nietzscheaanse kijk op een Star-Warsspel (02/08/2005).

2009-08-22T17:06:00.004+02:00

De Dark Side werd in het begin van het spel [Star Wars: Knights of the Old Republic] nogal stereotyp afgeschilderd: kwaad en slecht waren hetzelfde, en goed - de Light Side - was zowel moreel als fysiek goed (sterk; lichamelijke en geestelijke discipline: de Dark Side was een verleiding etc.). Later blijkt echter dat kwaad en slecht vooral in de lagere ordes van de Sith samengaan: de hogere ordes zijn puur Machiavellistisch, dus niet overdreven wreed, wellustig, arrogant etc., maar gewoon hard. Alles gaat om macht. De waarde die iemand voor jou heeft is gelijk aan de hoeveelheid macht die je via die persoon kunt vergaren. Anderen zijn ofwel wegen ofwel wegversperringen tussen jou en de macht; zodra ze dat niet meer zijn zijn ze niet meer interessant. Zodra iemand tussen jou en de macht instaat is hij een obstakel dat uit de weg geruimd moet worden. Daar is niets emotioneels aan: het is pure berekening.

Unikul vs. Multikul.

2009-07-22T22:16:00.001+02:00

Sauwelios schreef:

In Klare wijn schrijft Wilders dat de "democratische rechtsstaat is ontstaan vanuit een eeuwenoude discussie tussen de twee tradities die onze cultuur hebben geschapen: de joods-christelijke en de humanistische. De normen en waarden zoals die in het spanningsveld tussen deze tradities zijn voortgebracht, vormen onze dominante cultuur".

Het probleem hiervan is dat "onze dominante cultuur" niet het eindresultaat is van die "eeuwenoude discussie". De discussie woedt nog voort, en de discussie tussen Wilders en zijn tegenstanders is zelf de meest prominente huidige vorm van die discussie.

Dit lijkt me bij nader inzien niet helemaal te kloppen. De discussie tussen de Joods-Christelijke traditie aan de ene kant en de Humanistische aan de andere is een discussie tussen "God wèl noodzakelijk" en "God niet noodzakelijk". Dit lijkt me in de huidige discussie helemaal niet aan de orde. We kunnen beide partijen in de discussie "Humanistisch" noemen. Dat niet alle deelnemers aan die discussie seculier Humanistisch zijn doet daar niet aan af.

Toch is de huidige discussie in zekere zin wel degelijk een voortzetting van de discussie die Wilders in 'Klare wijn' noemt. Laatstgenoemde discussie is (of was) zelf een voortzetting van een eerdere discussie---die tussen het Katholicisme en het Protestantisme---; en die op haar beurt van een nog eerdere: die tussen het Jodendom en het Christendom. Ik ontwaar de volgende ontwikkeling:

1. Jodendom vs. Christendom;
2. Jodendom vs. {Katholicisme vs. Protestantisme};
3. Jodendom vs. {Katholicisme vs. {Protestantisme vs. Humanisme}};
4. Jodendom vs. {Katholicisme vs. {Protestantisme vs. {Unikul vs. Multikul}}}.

Eigenlijk gaat daar nog een stap aan vooraf, namelijk:

0. Volkeren met natuurlijke waarden (incl. het vroege Jodendom) vs. volk met onnatuurlijke waarden (het latere Jodendom).

Deze geschiedenis bestaat uit een reeks liberaliseringen:

0. Het joodse volk wordt "bevrijd" van zijn krijgerskaste (deze wordt uitgemoord door de Assyriërs);
1. Het vroege Christendom emancipeert zich van de exclusiviteit van het Jodendom (om Jood te zijn moet men jood zijn);
2. Het Protestantisme emancipeert zich van de kerkelijke hiërarchie (om tot God te komen heeft men als leek een geestelijke nodig);
3. Het Humanisme emancipeert zich van het geloof in een Opperwezen (om tot het Goede te komen heeft men God (Jezus) nodig);
4. Het Multiculturalisme (cultureel relativisme) emancipeert zich van het geloof in het ene Idee van het Goede.

De "Multikul" is eigenlijk de laatste consequentie (met de nadruk op "consequent"!) van het latere Jodendom. Het joodse volk had de keuze: of onnatuurlijke waarden aannemen, of uiteenvallen. In het Multiculturalisme komen die onnatuurlijke waarden tot hun logische conclusie: het Multiculturalisme verkiest zichzelf niet meer boven anderen (zoals alle gezonde organismen en organisaties noodzakelijkerwijs doen).

Logica.

2009-05-23T16:15:00.007+02:00

Een vraag die me een tijdje heeft beziggehouden luidt:

Als de wet van de non-contradictie niet zou gelden, zou ze dan niet tegelijkertijd ook wel kunnen gelden? (En zo ja, zou ze dan als ze geldt niet tegelijkertijd ook niet kunnen gelden?...)

Het antwoord op deze vraag bleek voor de hand te liggen. Ze is namelijk de interrogatieve vorm van een gevolgtrekking met maar één premisse:

Premisse: De wet van de non-contradictie geldt niet.
Conclusie: De wet van de non-contradictie kan tegelijkertijd wel en niet gelden.

De axioma der logica (zoals de wet der non-contradictie zelf) zijn de enige logische gevolgtrekkingen met maar één premisse (in feite zijn ze zelfs niet logisch: ze definiëren namelijk eerst wat logisch is).

- De mens is een dier, dus de mens is een dier (wet der identiteit).
- De mens is geen dier, dus de mens is niet een dier (wet van het uitgesloten midden).
- De mens is een dier, dus de mens is niet geen dier (wet der non-contradictie).

Dit zijn eigenlijk drie verschillende vormen van hetzelfde principe. Mijn vraag luidt dus eigenlijk: Als dit principe niet zou gelden, zou het dan niet tegelijkertijd ook wel kunnen gelden?

Premisse: Het principe geldt niet.
Conclusie: Het principe kan tegelijkertijd wel en niet gelden.

In deze gevolgtrekking ontbreekt de tweede premisse (die haar tot een syllogisme maakt):

Premisse 1: Het principe geldt niet.
Premisse 2: Het principe geldt (dwz. de logica is van toepassing).
Conclusie: Het principe kan tegelijkertijd wel en niet gelden.

Dit is een ongeldige redenering, aangezien de twee premissen elkaar tegenspreken. Door elkaar tegen te spreken breken ze de wet van de non-contradictie. Hiermee plaatst de redenering zichzelf buiten de logica en kan dus niet uitmonden in een logische conclusie.

Leve de Koningin!

2009-05-09T19:05:00.008+02:00

In de Volkskrant van afgelopen Koninginnedag was dit de brief van de dag:

Majesteitsschennis
Door de geruchten over troonafstand laait de discussie over afschaffing van het verbod op majesteitsschennis weer op. Het bestaan van een dergelijk verbod bevestigt dat de monarchie een zeer abject instituut is. Niemand is verheven boven de ander. De gedachte dat iemand op grond van geboorte een beter mens zou zijn, past bij een uiterst obscure ideologie, maar niet bij een moderne samenleving. Degene die vandaag de dag nog met 'majesteit', dus 'verhevene' wenst te worden aangesproken, is bepaald niet goed bij de tijd. De enige verzachtende omstandigheid die deze wens wellicht kan rechtvaardigen, is dat je met zo veel kruipers en vleiers om je heen gek zou zijn als je een dergelijke wens niet zou koesteren. Maar voor mij blijft de dame die men hier 'koningin' noemt, gewoon een mevrouw. Iemand die zichzelf en de ander serieus neemt, spreekt de ander niet aan met 'majesteit'.

Als Nietzscheaan, dat wil zeggen aristocratisch radicalist, is het ressentiment in deze brief voelbaar voor mij. En als Nietzscheaan ben ik een enthousiast voorstander van de monarchie:

Wat is voornaam?
[...]
- welgevallen aan vorsten en priesters, omdat ze het geloof in een verscheidenheid aan menselijke waarden zelfs nog in de taxaties van het verleden tenminste symbolisch en over het geheel genomen zelfs feitelijk staande houden.
[Nietzsche, De wil tot macht, paragraaf 943.]

In andere woorden: vorsten en priesters houden het idee van de ongelijkwaardigheid der mensen staande. En vorsten doen dit op een nog veel voornamere manier dan priesters:

Er is alleen geboorte-adel, alleen bloed-adel. [...] Waar van "aristocraten van de geest" gesproken wordt, daar ontbreekt het meestal niet aan redenen, iets te verdonkeremanen [...]. Geest alleen namelijk adelt niet; veeleer is er eerst iets nodig, dat de geest adelt.---Wat is er daarvoor dan nodig? Bloed.
[ibid., paragraaf 942.]

(Het woord dat ik hierboven beide keren als "bloed" vertaald heb is niet Blut maar Geblüt, hetgeen ook "afstamming" betekent. Het betekent dus slechts "bloed" in de semi-letterlijke zin.)

Natural Leaders.

2009-04-25T18:37:00.003+02:00

"Oh, what are they gonna do when the lights go down
without you to guide them all to Zion?
What are they gonna do when the rivers overrun
other than tremble incessantly?"
[Tool, 10,000 Days.]

"Though they were always a threat, the exceptions were nevertheless esteemed because they were useful for the common good of the tribe as its fearless leaders and defenders. But in contemporary Europe they are no longer needed, so they no longer have to be tolerated; the "ultimate consequences" of herd morality render them superfluous. [...] This movement to uniformity prides itself on---it even defines itself by---its tolerance of variety. Nietzsche, however, treats even its opposite extremes, anarchists and socialists, as embodiments of a single moral type. The democratic movement is morally homogeneous; its apparent tolerance of variety masks its intolerance of the one moral difference that matters. [...] Strauss says that Nietzsche makes an appeal "from the victorious herd morality of contemporary Europe to the superior morality of leaders (Führer)." This appeal to a morality no longer known is rendered even more alien and repugnant by Strauss's insistence on Nietzsche's German word Führer. But who are these Führer after all? Their task is to "counteract the degradation of man which has led to the autonomy of the herd.""
[Laurence Lampert, 'Leo Strauss and Nietzsche'.]

The Nietzsche Pyramid.

2009-01-24T00:52:00.000+01:00

http://nietzsche.forumer.com

De zin van de filosofie.

2008-12-18T13:13:00.014+01:00

Laatst werd mij in een discussie de volgende vraag gesteld:

"Wat is de zin van de filosofie?"

Dit gebeurde nadat mijn discussiepartner en ik overeen waren gekomen dat filosofie in wezen de kweeste naar de zin van het leven was.

Mijn voorlopige reactie op die vraag was: "De filosofie is deel van het leven, dus als je weet wat de zin van het leven is, weet je ook wat de zin van de filosofie is."

Deze reactie was in feite een poging om mijn discussiepartner in de war te brengen, hiermee de discussie op dat moment te beëindigen en daardoor te verhullen dat ik geen antwoord op de vraag had. Deze poging was succesvol.

Sindsdien heb ik er meer over nagedacht, en ben tot de volgende redenering gekomen.

De vraag naar de zin van de filosofie is zelf een filosofische vraag. De logische reactie is dus: "Vertel jij het me maar! Jij weet het immers, blijkbaar. Want blijkbaar vind jij filosoferen zinnig---anders had je die vraag immers niet gesteld!"

Dit geldt echter niet alleen voor filosoferen, maar voor alle activiteiten---inclusief leven! Blijkbaar vind je het zinnig om te leven, anders zou je het immers niet doen! Anders zou je jezelf niet in leven houden, niet beschermen tegen levensgevaar.

Het leven heeft dus duidelijk zin voor jou. Wat is dan de zin van de filosofie? De filosofie hoeft niet vast te stellen dat het leven zin heeft. Wat dan wel?---Wat de aard van die zin nou eigenlijk is. Deze kennis is blijkbaar onderbewust. Ze moet dus op-gewekt worden: ze is latent in jezelf aanwezig. Het bewustmaken van die kennis is de zin van de filosofie.

Over Waarheid en Leugen.

2008-12-16T01:14:00.002+01:00

Mij schijnt het toe dat de intuïtieve mens onbewust naar diepte streeft, zowel diepe vreugde als diepe smart (bergen en dalen); terwijl de redelijke mens bewust naar ondiepte streeft (de vlakte). De intuitieve mens is dus zowel beter als slechter af, terwijl de redelijke mens matiger af is.

Dit herinnert me aan iets dat Nietzsche later schreef:

"De mens is het ondier en het bovendier; de hogere mens is de onmens en de bovenmens ['Übermensch']: zo hoort het bijelkander. Met ieder groeien van de mens in de grootte en hoogte groeit hij ook in het diepe en vreselijke: men moet het ene niet willen zonder het andere -- of liever: hoe grondiger men het ene wil, des te grondiger bereikt men juist het andere."
[De wil naar macht, paragraaf 1027, letterlijk vertaald.]

Het is duidelijk dat Nietzsche koos voor "beter en slechter". Zo schrijft hij in Zarathustra:

""Gij hogere mensen, -- zo knippert het gepeupel met de ogen -- er zijn geen hogere mensen, we zijn allen gelijk, mens is mens, voor God -- zijn we allen gelijk!"
Voor God! -- Nu echter is deze God gestorven."
[Van de hogere mens, 1, mijn vertaling.]

Een "redelijk denkend mens" denkt dat alle mensen gelijkwaardig zijn. Zo voert de rede tot wat Zarathustra "de laatste mens" noemt...

"Hier nu ligt het noodlot van Europa -- met de vrees voor de mens hebben we ook de liefde voor hem, de eerbied voor hem, de hoop op hem, ja de wil tot hem ingeboet. De aanblik van de mens maakt ons nu moe -- wat is vandaag nihilisme, als het niet dat is?... We zijn de mens moe..."
[Genealogie der moraal, eerste verhandeling, paragraaf 12.]

In deze zin voert redelijkheid dus tot nihilisme. Maar ook in de meer gangbare zin voert ze daartoe:

"In den beginne was de Rede ['logos'], en de Rede was met God, en de Rede was God."
[Johannes 1:1.]

Het was de Rede die uiteindelijk de onredelijkheid van deze God liet zien: de logische absurditeit van "scheppen uit het Niets", "maagdelijke geboorte", etc.

Het Christendom was als een schorpioen die uiteindelijk de angel in zichzelf stak. Deze angel was het gebod tot eerlijkheid, het "Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste". Dit gebod diende alleen maar gevolgd te worden omdat het geacht werd door God gegeven te zijn. Nu dit gebod zich tegen die God zelf gekeerd heeft en hem "gedood" heeft, is er geen reden meer om dit gebod te volgen. Het is vanaf nu onredelijk om eerlijk te willen zijn -- net zo onredelijk als iedere andere wil. De enige goede reden om eerlijk te zijn is tegenwoordig angst: niet de angst voor God en de Hel, maar voor de wet en haar straf (dwz. niet de goddelijke, maar de menselijke wet).

Verder "doodt", mijns inziens, de Rede zichzelf in de quantummechanica. En ik zie Nietzsche als een quantummechanicus avant la lettre -- check bv. eens deel 3 van De wil naar macht (in het bijzonder hoofdstuk 5). In wezen zegt hij daar dat de logica gebaseerd is op het idee van het "subject" (dwz. van het "ding", de "ziel", etc.); en dat er in werkelijkheid geen "subjecten" (en "objecten") zijn, maar dat dit een versimpeling van de werkelijkheid is die volgt uit de wil naar macht (de wil om de werkelijkheid werkbaar te maken, dwz. te overmeesteren).

Jouw wil naar een logisch-empirische wereld volgt uit jouw wil naar macht!

2008-11-15T01:50:00.001+01:00

Alle drijfveren zijn terug te voeren tot de wil naar macht. De vrouwelijke vorm bij uitstek van de wil naar macht is de wil om te bevallen (dwz. in de smaak te vallen...); de corresponderende mannelijke vorm bij uitstek is de wil om boven de smaak uit te stijgen, namelijk de wil tot ver-schrikkelijkheid (denk aan het stoerdoen van jongens en het lieflijk-doen van meisjes). Laat ik er meteen bij zeggen dat mannen geenszins alleen de mannelijke vorm, vrouwen geenszins alleen de vrouwelijke vorm van de wil naar macht hoeven te hebben.

"Let man wear the fell of the lion, woman the fleece of the sheep."
[William Blake, The Marriage of Heaven and Hell.]

Wereldlijke macht: verleden, heden, en toekomst.

2008-06-23T23:30:00.008+02:00

Eens hadden de mensen die de sterkste onverhulde wil naar macht hadden de macht.

Vervolgens voerden mensen die deze onverhulde wil naar macht in mindere mate hadden een herwaardering door.

Laatstgenoemden bedachten een morele wereldorde die niet overeenkwam met de natuurlijke wereldorde (waarin eerstgenoemden de macht hadden).

Door middel van deze herwaardering kwamen laatstgenoemden aan de macht.

Totdat laatstgenoemden onverhulbaar machtig waren -- en onverhuld hun wil naar macht durfden uiten.

Nu hebben laatstgenoemden zelfs dichters, die hun macht en wil naar macht onverbloemd prijzen.

Maar de basis van hun macht is verhulde wil naar macht. Zodra deze onthuld is, kan zij niet meer de basis zijn voor nieuwe macht (want deceptie was haar grootste kracht).

En zodra laatstgenoemden door eerstgenoemden zijn overtroffen, zullen laatstgenoemden het onderspit delven.

Cultureel relativisme en monisme.

2008-04-05T15:35:00.000+02:00

De strijdigheid tussen cultureel relativisme en wat ik in navolging van dr. Evelien van Asperen "cultureel monisme" zal noemen is mijns inziens onverzoenlijk; ook geloof ik, in tegenstelling tot mevrouw Van Asperen, niet dat er een alternatief is.

Mevr. Van Asperen stelt dat de "universele rechten van de mens", zoals die door de Verenigde Naties zijn afgekondigd, boven de diverse culturen staan. Mijns inziens zijn die rechten afgekondigd vanuit één heel specifieke culturele hoek. Men neme bijvoorbeeld de openingszin van artikel 1:

"Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren."

Vanuit bepaalde cultureel monistische culturen gezien is dit simpelweg een dwaling van mensen die tot een inferieure cultuur behoren.

Wat mevr. Van Asperen doet is de "universele rechten van de mens" als dogma stellen, en vervolgens de diverse culturen waarderen in die mate waarin zij openstaan voor dat dogma. Zij noemt deze rechten "superculturele waarden". Alle culturen zijn gelijkwaardig voorzover ze deze waarden erkennen en naleven. Maar die waarden zijn afkomstig uit één specifieke cultuur, de Westerse.

Het zogenaamde "superculturele" alternatief is dus geen alternatief, maar een blinde danwel oneerlijke vorm van cultureel monisme. Wij blijven dus zitten met wat mevr. Van Asperen "de interculturele paradox" noemt -- hetgeen helemaal geen paradox is, maar een klinkklare tegenstrijdigheid. Wel heeft ze deze tegenstrijdigheid goed omschreven:

"The basis of the dominant culture concept [het cultureel relativistische concept] is that every man is entitled to his culture. But the right to one’s ‘own’ culture also gives the right to ethnocentrism, the focusing on one’s own culture. In addition, the culture concept demands tolerance for other cultures. This also leads to tolerance for intolerance, such as ethnocentrism. The emancipation of minorities can at times impede the emancipation of their women. The essence of the intercultural paradox is now that one cannot be tolerant and ethnocentric at the same time."
[Van Asperen, The Intercultural Paradox, § 3.2]

Als alle culturen gelijkwaardig zijn, dan is de cultuur waarin geldt dat alle culturen gelijkwaardig zijn -- de cultureel relativistische cultuur -- dus niet beter dan bv. een cultureel monistische cultuur -- een cultuur waarin geldt dat alle andere culturen minderwaardig zijn. Er is dus geen reden voor iemand die tot een cultureel relativistische cultuur behoort om juist zijn eigen cultuur te gaan promoten.

Aan de andere kant is iemand die cultureel relativisme promoot volledig in strijd met zichzelf. En hiermee zijn we bij de werkelijke paradox beland. "De cultuur waarin geldt dat alle culturen gelijkwaardig zijn is meerderwaardig aan alle andere culturen." Er zijn twee mogelijke niet-paradoxale varianten op deze stelling:

1. "De cultuur waarin geldt dat alle culturen gelijkwaardig zijn is gelijkwaardig aan alle andere culturen."

2. "De cultuur waarin geldt dat zij meerderwaardig is aan alle andere culturen is meerderwaardig aan alle andere culturen."

Bovenstaande paradox en haar twee niet-paradoxale varianten zijn te vergelijken met de Liar's Paradox ("This statement is false."):

1a. "All statements are true."

2a. "Only this statement is true."

Op het eerste gezicht confirmeert stelling 1a stelling 2a, terwijl stelling 2a stelling 1a verwerpt; maar zo simpel is het niet. Doordat stelling 1a stelling 2a bevestigt, haalt ze zichzelf onderuit: zij is zo indirect een Liar's Paradox. Maar natuurlijk hoeft cultureel relativisme niet te zeggen dat alle culturen een gelijke positieve waarde hebben...

1b. "All statements are false."

2b. "Only this statement is true."

Dit zijn de werkelijke Liar's Paradox equivalenten van respectievelijk cultureel relativisme en cultureel monisme. Een cultureel monistische cultuur is in strijd met alle andere culturen, waaronder cultureel relativistische culturen. De grap is dat zij in haar strijd tegen cultureel relativistische culturen wordt bijgestaan door die culturen zelf, omdat deze laatsten in strijd zijn met zichzelf! De enige eerlijke strijd tussen culturen is dus een strijd tussen cultureel monistische culturen.

Liberalisme II.

2008-04-03T12:20:00.004+02:00

In de Volkskrant van 28 maart jl. stond de volgende ingezonden brief:

Landsbelang

Hans van den Broek, het antwoord op de vraag wat belangrijker is, vrijheid van meningsuiting of het landsbelang (Voorpagina, 26 maart), is heel simpel: vrijheid van meningsuiting is het hoogste landsbelang dat we hebben. En om die vrijheid te verdedigen, zijn de afgelopen eeuwen al miljoenen mensen gestorven en zullen er - hoe gruwelijk het ook is - in de toekomst nog meer sterven.

Vrijheid van meningsuiting is een individueel belang. De vraag is dus wat belangrijker is, individueel belang of het landsbelang. De schrijver van bovenstaande brief is een (politiek) liberaal; en zoals de meeste liberalen begrijpt hij het liberalisme verkeerd. Liberalisme is er niet in gelegen het individuele belang gelijk te stellen aan het landsbelang, maar daarin, de voorrang van het individuele belang op het landsbelang tot landsbelang te maken.

Om politiek "liberaal" te zijn moet je dus wel het landsbelang boven het individuele belang stellen. Immers, waarom zou je je anders zorgen maken om het landsbelang? Dat kan anders alleen als jouw grootste individuele belang toevallig met het landsbelang samenvalt...

Politiek liberalisme is pseudoliberalisme. Werkelijk liberalisme is erin gelegen het individuele belang boven het landsbelang te stellen. Het landsbelang kan de ware liberaal aan zijn reet roesten. Vandaar dat het politieke "liberalisme", dat de voorrang van het individuele belang op het landsbelang tot landsbelang maakt, hem koud laat. Zelfs als het landsbelang het promoten van de voorrang van het individuele belang op het landsbelang is, kan het hem nog steeds aan zijn reet roesten! Want hij maalt alleen om zijn eigenbelang, niet om het promoten van het belang daarvan - behalve als dit in zijn eigen belang is.

De ware liberaal is dus geen idealist maar een pragmatist - een opportunist. Wat voor belang kan iemand hebben bij het sterven voor de verdediging van individuele vrijheid? - Zo iemand verkiest een serieuze dood boven een leven zonder ernst.

Voor pseudoliberalen en andere illiberalen is een werkelijk liberaal leven zonder ernst, omdat zijn enige ernst "de ernst die men als kind had, bij het spelen" is, om met Nietzsche te spreken.

Wilders.

2008-03-24T01:33:00.004+01:00

"I will not cease from Mental Fight,
Nor shall my Sword sleep in my hand
Till we have built Jerusalem
In England's green & pleasant Land."
-- William Blake

Geert Wilders is een republikein, dat wil zeggen het tegendeel van een liberaal. Voor Wilders komt de res publica (Latijn: "de publieke zaak", dat wil zeggen de staat) vóór het individu. Dit wordt duidelijk als men begrijpt dat Wilders bereid is zijn individuele vrijheid, en zelfs zijn leven, voor de res publica op te offeren. Het wonderlijke hieraan is dat de staat waarvoor hij bereid is zich op te offeren een liberale staat lijkt te zijn, dat wil zeggen een staat waarvoor het individu vóór de staat gaat!

Dit zou betekenen dat Wilders bereid is zich op te offeren voor een staat die gebaseerd is op het idee dat mensen zich niet voor de staat hoeven op te offeren. Natuurlijk mogen ze dat wel als ze dat willen (vergelijk de afschaffing van de dienstplicht). Wilders lijkt bereid zich op te offeren voor een staat waarvoor mensen zich mogen, maar niet hoeven, opofferen! Een staat in wiens dienst mensen zich mogen, maar niet hoeven, stellen...

Voordat we Wilders echter als een held afschilderen moeten we ons afvragen of het wel echt de liberale staat is waarvoor Wilders bereid is zich op te offeren. Is het de vrijheid om je wel of niet op te offeren voor de staat, waarvoor Wilders bereid is te vechten en zelfs te sterven? Hoewel het hierop kan lijken is dit niet het geval. Wilders vecht namelijk om onze liberale staat te veranderen in een illiberale staat -- een staat als Israël.

Het is niet verwonderlijk dat Wilders juist in Israël een "speciaal gevoel van verbondenheid" krijgt dat hij nergens anders heeft. De Joodse inwoners van Israël zijn, net als hij, bereid te sterven voor hun land: dit wordt duidelijk als men beseft dat iedere Israëlische Jood het risico loopt in een aanslag gedood te worden. Het is niet zo dat Israëlische Joden denken, dat gebeurt mij niet. In andere Westerse landen kunnen mensen dat denken, omdat aanslagen daar niet aan de orde van de dag zijn. In tegenstelling tot de inwoners van andere Westerse landen wijst bij de Joodse inwoners van Israël het feit dat zij in Israël blijven wonen op een bereidheid te sterven voor hun nationale identiteit.

De reden dat Wilders in Israël een "speciaal gevoel van verbondenheid" krijgt is gelegen in het feit dat in Israël de ongeschreven als niet geschreven regel geldt dat de gemeenschap belangrijker is dan het individu. Paradoxaal genoeg is het hun vrijwillige onderwerping aan een gemeenschap dat individuen gelukkig maakt: het geeft hen het gevoel van waarde te zijn, een onderdeel van iets hogers, iets heiligs.

Dit gevoel komt ook voor in bijvoorbeeld kerkelijke gemeenschappen, maar nergens anders dan in Israël in een heel land (behalve misschien nog in Japan). Zelfs als heel Nederland Christelijk zou zijn was het Christendom niet de religie van Nederland, maar een supranationale religie. Het Christendom is niet noodzakelijk verbonden met of beperkt tot Nederland, terwijl het Jodendom en Israël onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Waarom is dit eigenlijk zo? Waarom is het Jodendom, in tegenstelling tot het Christendom en de Islam (beiden ook "Abrahamische religies") zowel etnisch als religieus? Waarom is de Joodse god niet kosmopolitisch? -- Om deze vragen te beantwoorden zal ik professor Harry Neumann aanhalen.

"In de loop van de afgelopen twee millennia heeft overal een of andere Christelijke of post-Christelijke vorm van monotheïsme, en daarmee de dood van serieuze politiek [namelijk van onderling strijdende volksstammen], gezegevierd. Als er vandaag de dag nog afgezonderde groepjes mensen met krijgersvroomheid bestaan, dan worden deze beklaagd als "achterlijke" of "onontwikkelde" volkeren, dat wil zeggen mensen wier "seksistische", "chauvinistische" of "racistische" vooroordelen vervangen moeten worden door Christelijk-liberale idealen. De Joden, en alleen de Joden, hebben zich nooit met deze vervanging verzoend. Zij bleven zich bewust van de angstaanjagende leegheid van apolitieke, kosmopolitische oplossingen. Nietzsche geloofde dat het door dit illiberale bewustzijn gevormde Joodse instinkt de onvoorwaardelijke aanvaarding van wat voor religieus of seculier monotheïsme dan ook verhinderde. Voor de Joden was monotheïsme nooit meer dan een middel om tot de serieuze (politieke) wereld van het polytheïsme terug te keren."¹

Monotheistisch-worden was de enige manier voor de -- polytheïstische (om precies te zijn monolatristische) -- Joden om na hun militaire nederlaag in hun god te blijven geloven en daarmee (en dit is essentiëel) als volk te blijven bestaan. Tevens prefereerden zij om als volk uitgeroeid te worden boven om als individuele niet-Joden (bijvoorbeeld als Christenen of Moslims) verder te leven. Dit is omdat een serieuze dood voor hen de voorkeur had boven een leven zonder ernst.

Nu wil ik niet zeggen dat het leven van een Christen of Moslim zonder ernst is; maar voor hen ligt de focus van het leven -- dat wat het leven betekenis geeft -- buiten het leven, voorbij het leven, in het "hiernamaals". De Joden daarentegen verlangden, om met Neumann te spreken, "herstel van hun voorvaderlijke polytheïsme in hun tempel te Jeruzalem -- het aardse niet het hemelse Jeruzalem!"¹

Het leven van een Christen of een Moslim heeft wel ernst, maar deze ernst is een middel tot een leven zonder ernst: het hedonistische leven in de hemel. Het leven in de hemel is eeuwig genieten, in de hel eeuwig lijden. Christenen en Moslims verlangen beiden naar een leven van eeuwig genot -- individueel genot! En zij nemen in “dit leven” -- het enige leven dat er is –- al deel in dat genot: in het idee dat zij “verlost” zijn (Christenen) of na hun dood 72 jonge vrouwen zullen hebben (Moslims).

De verlossing van de Joden daarentegen is geen individuele verlossing. Hun Messias zal een generaal zijn die hen weer aan de -- militaire! -- macht zal helpen en hun tempel in Jeruzalem zal laten herbouwen. Hij zal de toestand zoals die bestond vóór het verval van hun militaire macht herstellen. Vóór de val van Israël hadden de Joden een illiberale, nationale cultuur.

In Klare wijn schrijft Wilders dat de “democratische rechtsstaat is ontstaan vanuit een eeuwenoude discussie tussen de twee tradities die onze cultuur hebben geschapen: de joods-christelijke en de humanistische. De normen en waarden zoals die in het spanningsveld tussen deze tradities zijn voortgebracht, vormen onze dominante cultuur”. De genoemde twee tradities zijn terug te voeren tot twee staten uit de Oudheid: respectievelijk Israël en Athene.

Het Christendom heeft één logische conclusie uit het Joodse monotheïsme getrokken. De Ene God kan natuurlijk niet de god van één specifiek volk zijn. Alle mensen zouden hem moeten dienen. Het Christendom is aldus een liberalisatie van het monotheïstische Jodendom: het is ook voor niet-Joden toegankelijk. Een andere logische conclusie van het monotheïsme werd door een filosoof van Joodse komaf (Spinoza) getrokken:

“Ik geef toe dat de theorie die alle dingen aan de wil van een onverschillige godheid onderwerpt en beweert dat zij allen afhankelijk zijn van haar goedkeuring, minder ver van de waarheid is dan de theorie van hen die volhouden dat God altijd met het oog op het Goede handelt. Want laatstgenoemden schijnen iets te veronderstellen dat voorbij God is en niet van God afhangt, maar waar God al handelend naar kijkt als voorbeeld, of waarnaar Hij streeft als een vaststaand [dwz. niet door hemzelf gesteld] doel. Dit is slechts een zoveelste manier om God aan de heerschappij van het lot te onderwerpen, hetgeen een volslagen absurditeit is met betrekking tot God, van Wie we hebben aangetoond dat Hij de eerste en enige vrije oorzaak van het wezen en het bestaan van alle dingen is.”²

Hetgene waar God, volgens laatstgenoemden, “al handelend naar kijkt als voorbeeld, of waarnaar Hij streeft als een vaststaand doel” is door Plato “de Idee van het Goede” genoemd. En hiermee zijn we bij de oorsprong van de tweede door Wilders genoemde traditie beland. Het Christendom was een liberalisatie van de monotheïstische Joodse godsdienst: het bevrijdde God van zijn beperking tot dat ene volk. Waar Spinoza echter God van de Idee van het Goede bevrijdde (en hem daarmee, om met Nietzsche te spreken, voorbij goed en kwaad concipiëerde), bevrijdde het Humanisme de Idee van het Goede juist van God. Zoals je geen Jood hoeft te zijn om Christen te worden, hoef je niet in God te geloven om Humanist te zijn. De Humanist kijkt rechtstreeks naar de Idee van het Goede als voorbeeld: hij gelooft dat het geopenbaard is in de geschiedenis en in de natuur.

Het zal nog moeilijk voor Wilders worden om een saamhorigheidsgevoel onder Nederlanders te creëren zoals dat onder Israëlische Joden bestaat. Want hij kan zich niet beroepen op een nationale cultuur. De autochtone Nederlandse cultuur is geen Joodse cultuur, omdat niet alle autochtone Nederlanders Joden zijn (de Palestijnen zijn voor de Israëlische Joden natuurlijk geen autochtonen). Ze is geen Christelijke cultuur, omdat niet alle autochtone Nederlanders Christenen zijn. Is ze dan misschien een Humanistische cultuur? -- Misschien. Maar zelfs als dat zo is is het Humanisme niet beperkt tot Nederland, terwijl het Judaïsme wel beperkt is tot Israël.

¹ Neumann, "The Case Against Liberalism" (essay).
² Spinoza, “Ethica”, Prop. XXXIII, Noot 2.

2007-12-26T01:13:00.000+01:00

"As the function of the castrum or castellum is not merely to resist a siege, but to compel to Obedience of Law and Order every pagan within range of its riders, so also it is the Way of Chastity to do more than defend its purity against assault. For he is not wholly pure who is imperfect; and perfect is no man in himself without his fulfillment in all possibility."
[Aleister Crowley, Little Essays toward Truth, Chastity.]

2007-12-18T01:40:00.000+01:00

It is only the military genius that can create the condition for the possibility of creating and satisfying a world of need-for-art. For it is politics - the polis, the State - which first makes art at all possible. And it is the military genius who makes the State possible.

This condition is slavery.

2007-11-07T03:46:00.000+01:00

I formerly thought of the Overman as the man who could endure and affirm nihilism. But this means that an Overman can never work toward the production and preparation of Overmen: for that would mean to politicise (illiberalise) nihilism, which is not nihilist.

Nietzsche explicitly warns that his philosophy is beyond good and evil, but not beyond good and bad. As Peter Berkowitz, whom I suspect of being a Straussian, wrote;

"[A]longside and in constant tension with Nietzsche's weighty cluster of opinions affirming that the world lacks a natural, rational, or divine order, that morality is artifice and pathology, and that the will is sovereign, exists a rival and equally weighty cluster of his opinions asserting that the cosmos has an intelligible character, that there is a suprahistorical ethical order, and that knowledge of these matters brings health, liberates, and ennobles. It is the unresolved antagonism between these sets of fundamental convictions that animates and orders Nietzsche's thought."
[Berkowitz, Nietzsche: The Ethics of an Immoralist, page 26.]

As you can tell from the title of his book, Berkowitz distinguishes between moral and ethical. He does so for the sake of clarity:

"Nietzsche's "antimoral propensity" [...] is rooted in a counter-morality, an opposing ethic, an alternative conception of what is good, right, and fitting for a human being. Thus, his criticism of morality is in fact ultimately moral or, to avoid confusion, ethical."
[ibid., page 48.]

"Good and evil" are moral values; "good and bad" are ethical values. Thus I pride myself on having resolved the "unresolved antagonism" Berkowitz believes to discern in Nietzsche's thought. As I wrote almost a year ago;

The resolution of this antagonism is the following. The intelligible - though not provable - character of the cosmos is that it is "to all eternity chaos" [La Gaya Scienza, section 109] - including the original meaning of "chaos", namely "void" - it is to all eternity devoid of meaning. Nietzsche's suprahistorical ethical order is based precisely on this insight: the measure of the rank of individual human beings as well as families, tribes, peoples, nations, and ages, is their truthfulness in this regard - how much of this deadly truth they can endure.
[...]
Thus the paradox is this: there is a natural order, one's rank in which is measured by the degree to which one can concede the absence of a natural order! It is here that we must try to understand the meaning of the subtitle of Berkowitz' book, "The Ethics of an Immoralist": there is a natural ethical order, which is based on the realisation that there is no natural moral order.

I had not completely forgotten this in reading Neumann's book, but I had dismissed it, because it rests on a valuation which true nihilism would dismiss as being merely subjective. This valuation is what I regard as Nietzsche's deepest conviction (his will, if you will). It is the last link in the following chain of thought:

Nihilism is true -> truth is terrible -> truthfulness is courageous -> courage betrays strength -> strength is good (as opposed to bad).

That strength or might is good is Nietzsche's fundamental conviction, in my opinion. His argument might be that it feels good. As he says in The Antichrist(ian);

"What is good? — Everything that heightens the feeling of power, the will to power, power itself, in man.
What is bad? — Everything that is born of weakness."
[AC 2.]

So Nietzsche is not a nihilist per se; he is a moral nihilist, but not an "ethical" nihilist, so to say.

Now as for what this was all an introduction to.

In his first 1971 lecture on BGE, Strauss said:

"The conservatives stood for throne and order, and the liberals stood for democracy, or something similar to democracy, and religion as a strictly private affair. But liberalism was already outflanked by the extreme revolutionaries, socialists, communists, anarchists, and atheists. There was a position we may call political atheism.

"Now Nietzsche opposed both the moderate and the extreme left, but he saw that conservatism had no future, that its fighting was a real garbage, and its conservatism was being eroded evermore. The consequence of this was that Nietzsche pointed to something which we may call the revolutionary right, an atheism of the right."

I must admit that I haven't read this lecture much further, and instead began reading his 1959 lectures on Zarathustra. But this insight has "illumined" me as follows. I reasoned: Conservatism meant both aristocratic and Christian conservatism. There existed a self-contradiction at the heart of conservatism, indeed, at the heart of the aristocracy. For the Christian values were the moral values "good and evil"; whereas the aristocratic values were the "ethical" values "good and bad". "Good and bad" are "noble" values, sprung from what Nietzsche called "master morality"; whereas "good and evil" are "base" values, sprung from what he called "slave morality". So why did the aristocracy champion both noble and base values? Because it had in the past divined a means to power in slave morality.

On at least one occasion, Nietzsche says that the development of something from a means into an end signifies decadence. Perhaps it signifies an impoverishment of the nobility that it got its natural, noble values so tangled up with the base values of slave morality. In any case, this self-contradiction at the heart of conservatism weakened it. By pointing to an atheism of the right, Nietzsche sought to create the possibility of a restoration of noble values. For "atheism" to him meant disbelief in the Christian god, that is, in the moral god. He did emphatically not deny the possibility of a god, or gods, beyond good and evil. So the Overman is not the man who can endure and affirm nihilism per se, that is, a man beyond both good and evil and good and bad. The Overman is the man who can endure and affirm moral nihilism. Thus to work toward the production of Overmen is not to politicise nihilism; it is to politicise immorality, to ethicise immorality.

2007-09-28T18:58:00.000+02:00

De geslachtsdrift is de drift tot natuurlijke impregnatie (as opposed to kunstmatige inseminatie).

Humanisme.

2007-08-19T05:21:00.000+02:00

"The death of god means the destruction of mankind, of any community, whether within one's own self or country or mankind or the universe. It isolates the nihilist in the nothingness revealed by radical atheism. Horror of this isolation usually prevents more than half-hearted atheism, driving men to revere mere jackasses, shadows of the now dead god. The politically loudest form of contemporary jackass worship is the democratic-socialistic effort to embrace the christian morality while destroying the last vestiges of the traditional Christian faith responsible for that morality.
Contemporary democratic "liberation" movements generally despise traditional Christian orthodoxy while asserting the supreme goodness of its compassion for suffering, impoverished humanity. They insist that men have a right to life, freedom and equality. Had they been tough enough to experience uncompromising atheism, they would see no compelling reason for these rights or for any morality."
[Harry Neumann, Liberalism, pagina 155.]

Signature.

2007-08-17T23:13:00.001+02:00

Marriage of Church and State! As it is written, in Milton: "Hee for God only, shee for God in him"; the State in the service of the Genius, the Church in the service of the State. The National cult must be an Imperial cult!

Liberalisme, 6.

2007-08-14T15:48:00.001+02:00

Op de vraag of het Humanisme niet consequent kan zijn, door bepaalde "feiten" als dogma's te stellen, schreef ik het volgende:

"Dat is wat het doet (hoewel er niet één humanisme is, en verschillende humanisten dus verschillende dogma's hanteren; maar het heeft geen heilig boek). Maar het erkent niet dat het dogmatisch is. Het beschouwt zijn "feiten" als "gegeven". Gegeven door wie? Door mensen? Maar dan kunnen andere mensen dus andere "feiten" geven, bijvoorbeeld de inferioriteit van alle negers. Nee, het moet gegeven zijn door een God, of de natuur (deus sive natura). Het moet objectief zijn, anders is het arbitrair. Er moet dus een objectieve macht zijn die de wet "geeft". Er moet dus een "God" zijn."

De inconsequentheid en leugenachtigheid van het Humanisme liggen besloten in het volgende (als we Wikipedia mogen geloven):

"Het moderne humanisme is een niet-godsdienstig levens- en wereldbeeld. Het humanisme definieert zelf geen opperwezen. In de praktijk blijkt het humanisme een inspiratiebron zowel voor mensen die niet geloven in het bestaan van goden als voor mensen die wel in een god of in goden geloven.

"Humanisme stelt de waardigheid van de mens in het wereldbeeld en de rede in de levensbeschouwing centraal. Sleutelwoorden van het humanisme zijn zelfontplooiing, vrijheid en autonomie, verantwoordelijkheid."
http://nl.wikipedia.org/wiki/Humanisme

Het beweert dat het een niet-godsdienstig levens- en wereldbeeld is. Maar het stelt de waardigheid van de mens als gegeven. De rede is niet in staat die waardigheid te bevestigen - sterker nog, ze ondermijnt haar! Want omdat zij haar niet kan bevestigen of zelfs maar constateren, is haar conclusie dat het idee van de waardigheid van de mens een onredelijke is. En wat die sleutelwoorden betreft: verantwoordelijkheid is onredelijk, want de rede is het vermogen tot het zien van het causale verband tussen dingen. Daar alles, vanuit de optiek van de rede, een oorzakelijk verband heeft is verantwoordelijkheid dus onmogelijk, aangezien niemand verantwoordelijk kan zijn voor alle oorzaken die hem of haar tot een daad drijven. Vrijheid is ook niet mogelijk binnen zo'n oorzakelijk verband: want vrijheid veronderstelt spontaniteit, en die bestaat niet in een wereld van actie en reactie (of liever: van reactie op reactie op reactie etc.). "Autonomie" betekent letterlijk "het zichzelf-een-wet-geven". Dit is wel mogelijk, maar dat men zichzelf een wet geeft, en welke wet men zichzelf geeft, is onderhevig aan oorzaken, dus aan externe factoren (en ook erfelijkheid is een externe factor). En wat zelfontplooiing betreft:

"Het [kindarchetype] vertegenwoordigt de sterkste en onontkoombaarste drang van elk wezen, namelijk: zichzelf te verwerkelijken. Het is een met alle natuurlijke instinctieve krachten toegerust niet-anders-kunnen, terwijl het bewustzijn steeds vastzit in een vermeend anders-kunnen. De drang en dwang tot zelfverwerkelijking is een natuurwet".
[Jung, De psychologie van het kindarchetype, 3B.]

Zelfontplooiing is dus ook niet vrijwillig, maar dwangmatig, een drang, een noodzaak. Natuurlijk kan zelfontplooiing in de kiem gesmoord worden door "externe" factoren. De reden dat ik "externe" tussen aanhalingstekens zet is dat die drang uit het onderbewuste oprijst, en het onderbewuste voor het bewustzijn ook een externe factor is. Het is hiermee ook iets totaal irrationeels (want "het bewustzijn valt niet binnen de rede, maar omgekeerd" - A. Roland Holst). Kortom, de rede en waarden sluiten elkaar uit: de rede kan alleen waarden ondermijnen, niet bekrachtigen.

Liberalisme, 5.

2007-08-14T13:31:00.000+02:00

Mij is verzocht mijn visie op de verschillen tussen de Islam en het Humanisme te geven. Mijn eerste reactie daarop was:

De Islam is illiberaal en het humanisme pseudoliberaal. Het humanisme is dus niet consequent en de Islam wel. Het humanisme wil van twee walletjes eten.

Maar de Islam is natuurlijk niet altijd consequent. Er is ook "liberale" (pseudoliberale) Islam. Maar in theorie is hij consequent.

Het Humanisme is pseudoliberaal omdat het beweert geen God te hebben - en dus nihilistisch te zijn -, maar eigenlijk toch een God heeft. Zoals mijn (enige?) lezer schreef:

"Dat is interessant, wat ik er nu uithaal is dit: - De VK lezer gelooft dus toch in een God - en is net als de moslim - hij vind dat het beter 'is' als men in ZIJN god of absolute waarheid gelooft. De (fundamentalistische) moslim wil dat al het andere dan de Islam wordt verboden, de VK lezer wil dat al het andere dan hetgeen waarin hij gelooft wordt verboden. Dat is identiek."

Vanuit het perspectief van het ware - wetenschappelijke - liberalisme gezien zijn ze inderdaad identiek in dit opzicht. Maar ze zijn niet gelijkwaardig. Het Humanisme is, vanuit dat perspectief, verachtelijker dan de (strenge) Islam. Ter vergelijking:

"Men moet harder tegen Protestanten dan tegen Katholieken zijn, harder tegen liberale Protestanten dan tegen strenggelovige. Het misdadige [Verbrecherische] aan het Christen-zijn neemt in die mate toe, waarin men tot de wetenschap nadert. De misdadiger der misdadigers is bijgevolg de [Protestantse] filosoof."
[Nietzsche, De Antichristen, Wet tegen het Christendom.]

Dit verklaart zich als volgt. De Katholiek gelooft volledig in de Christelijke dogma's. De Protestant daarentegen emancipeert zich van het Vaticaan, en van de priester: hij gaat zelf "kritisch" de Bijbel lezen, en vindt daarin niets over het pausschap en aflaten etc. Hij bekritiseert het - Katholieke (letterlijk "algemene") - geloof dus met behulp van zijn kritisch vermogen, de rede. De rede is een typische troef van het Humanisme. Dit gelooft namelijk dat de rede in staat is, niet alleen om onware ideeën te ontkrachten, maar ook om ware ideeën te ontdekken! Het gelooft dat een "redelijk denkend mens" zal inzien dat vrede beter is dan oorlog, leven en laten leven beter dan leven en doen sterven, etc. Maar de rede alleen kan nooit een zin in het leven ontdekken, kan het leven nooit zin geven. En van een zinloos leven maakt het niet uit of het nu eindigt of eindeloos doorduurt...

Nietzsche noemt het Protestantisme elders in De Antichristen "de hemiplegia [verlamming van de hele linker- of rechterzijde van het lichaam] van het Christendom - en van de rede". Dit wil zeggen dat de Protestant half Christelijk, half redelijk is, en deze eigenschappen elkaar verlamd houden. De rede van de Protestant is half verlamd door zijn totaal irrationele geloof in de wonderen uit de Bijbel (maagdelijke geboorte etc.), terwijl zijn Christendom half verlamd is door zijn rede, dat wil zeggen door zijn vermogen tot oorzakelijk denken (zijn inzicht dat aan zwangerschap noodzakelijkerwijs bevruchting vooraf gaat etc.). De - Protestantse - filosoof is hierom de grootste misdadiger, dat hij zijn rede in dienst stelt van het geloof: door bijvoorbeeld, als Kant, haar te gebruiken om haarzelf te bekritiseren (de grenzen van de menselijke rede te bepalen) en daarmee de mogelijkheid van een Christelijke God open te laten!

"De ware wereld, onbereikbaar, onbewijsbaar, onbeloofbaar, maar reeds als gedacht een troost, een verplichting, een imperatief.
(De oude zon in feite, maar door nevel en skepsis heen; de idee subliem geworden, bleek, Nordisch, Koningsbergs [i.e., Kantiaans].)"
[Nietzsche, Afgodenschemering, "Hoe de ware wereld uiteindelijk een fabel werd", 3.]

Maar Nietzsche's filosoof is niet de beschermheer van zulke comforts!

"De ware wereld - onbereikbaar? In ieder geval onbereikt. En als onbereikt ook onbekend. Bijgevolg ook niet troostend, verlossend, verplichtend: waartoe zou iets onbekends ons kunnen verplichten?...
(Grauwe morgen. Het eerste gapen van de rede. Hanengekraai van het positivisme.)"
[ibid., 4.]

Liberalisme, 4.

2007-08-13T15:47:00.001+02:00

Laten we terugkeren naar de aanleiding van deze cyclus. Een Volkskrantlezer vond dat een wereld zonder godsdiensten veel beter is. Maar het begrip "beter" veronderstelt een evaluatiestandaard, of het nu tegenover "slechter" of "kwader" staat. Die standaard wordt ofwel godgegeven ofwel arbitrair geacht. Die Volkskrantlezer kan dus niet zeggen dat een wereld zonder godsdiensten beter is; enkel dat hij of zij haar beter vindt (met de implicatie dat dit een volledig subjectief oordeel is). Alleen iemand die in een God gelooft (in welke vorm dan ook) kan zeggen dat zo'n wereld beter is: die gelooft immers dat God dat duidelijk heeft gemaakt. Een objectief oordeel kan alleen een Godsoordeel zijn. Die Volkskrantlezer gelooft dus toch in een God.

2007-08-13T15:43:00.000+02:00

De melancholie van verjaardagen is dat mensen je het gevoel proberen te geven dat het een bijzondere dag is, maar daar niet in slagen. Ik weet dat het geen bijzondere dag is; en ik heb liever een gewone dag dan een teleurstellende. Maar het feit dat hij teleurstellend is maakt hem toch nog tot iets bijzonders - zij het in negatieve zin.

Liberalisme, 3.

2007-08-12T03:50:00.000+02:00

Mijn punt is dat het humanisme-als-levenshouding tracht op morele benen te staan terwijl het de grond daarvoor - God - heeft laten wegvallen. Het is dus gedoemd om ofwel in de afgrond van het nihilisme te vallen, ofwel een nieuwe bodem - een andere God - te vinden. Neem de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring:

"We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness."

Mijn punt is dat zulke rechten alleen door een God verleend kunnen worden - en zij het ook Spinoza's God, deus sive natura (God, of de Natuur). Het geloof in natuurrecht is een geloof, niet meer. Het enige recht dat uit de natuur is op te maken is het recht van de sterkste (in de ruimste zin van het woord).

Liberalisme, 2.

2007-08-12T02:21:00.000+02:00

Ik vond zojuist deze excellente kritiek van het humanisme als levenshouding (niet verrassend uit de religieuze hoek):

Humanisme: Een Geloof Zonder Doel of Objectieve Waarden
Humanisme stelt dat het universum niet voor een bepaald doel bestaat. We zijn het resultaat van een blind en willekeurig proces dat geen behoefte heeft aan welke vorm van betekenis dan ook. Humanisme verschilt van de meer extreme filosofie van het nihilisme in die zin dat het leven wel zin kan hebben als we er zelf zin aan toekennen. Het leven is alleen de moeite waard als we het voor onszelf de moeite waard en aangenaam maken. Humanisme houdt vast aan het idee dat er geen objectieve of universele waarden bestaan. Iemand kan moreel zijn als hij of zij voor zichzelf een systeem van waarden schept en hier vervolgens naar leeft. Een humanist zou volhouden dat niemand verplicht is om moreel te handelen. Daarom faalt het humanisme in het voorzien van morele tegenargumenten tegen immoreel gedrag. Het mag duidelijk zijn dat, als er geen morele absolute waarden bestaan, dat je dan niet kunt bewijzen dat iets verkeerd of ronduit slecht is. In een humanistische samenleving kan dus niemand werkelijk de daden of keuzes van anderen beoordelen of veroordelen.

Humanisme: Leven Zonder Echte Betekenis
Humanisme wordt in onze populaire media en ons openbare schoolsysteem gevoed door de leerstellingen van de evolutionaire wetenschap, het materialisme en het moreel relativisme. We hebben God uit de vergelijkingen weggestreept. Zonder God verliezen we elk transcendent doel voor het universum waarin we leven. Zonder God verliezen we elk transcendent doel om onze individuele levens zin te geven. We zijn niets meer dan ongedierte dat een strijd om te overleven levert totdat we doodgaan. Alles wat we bereiken, alle dingen die we hebben opgeofferd, de goede en mooie daden van sommige mensen, de lelijke en slechte daden van anderen, zijn uiteindelijk slechts de nutteloze worstelingen van het leven. Zonder God verliezen we elke kans op een leven na de dood. Als je de hoop op de hemel verwijdert, verwijder je de uiteindelijk waarde en doel van het leven. Wat zou het nu werkelijk uitmaken of we een leven als Billy Graham zouden leven, of een leven als Osama Bin Laden? Ieder's lot zou toch hetzelfde zijn. Dit is de uiteindelijke mentaliteit van mensen die hun geloofssysteem op het humanisme baseren. Eet, drink en ben vrolijk - want morgen zullen we sterven. Wij denken dat dat nogal somber is. Onderzoek het voor jezelf.

In deze kritiek wordt het nihilisme genoemd. Het nihilisme is de meest extreme - en meest consequente - vorm van het liberalisme. Het humanisme is eigenlijk een inconsequente en daarmee onoprechte (of onwetende) vorm van het nihilisme. Neem de volgende zin:

"Humanisme verschilt van de meer extreme filosofie van het nihilisme in die zin dat het leven wel zin kan hebben als we er zelf zin aan toekennen."

Als het bestaan in zichzelf zinloos is, is dan niet iedere poging die in het bestaan ontstaat om zin aan het bestaan toe te kennen ook in zichzelf zinloos? En iedere poging om zin aan deze poging te geven, eveneens? Enzovoort enzovoort. Het nihilisme is een vicieuze cirkel die iedere poging om eruit te breken in de kiem smoort. Of althans iedere oprechte en bewuste poging.

Liberalisme, 1.

2007-08-11T00:19:00.000+02:00

In de Volkskrant van vandaag (of althans de Volkskrant die ik vandaag las) stond de volgende lezersinzending:

Godsdienst

Geert Wilders meent dat de Koran verboden zou moeten worden; hij tast daarmee de vrijheid van godsdienst aan (Forum, 8 augustus). Dit lijkt me gunstig want vrijheid (van denken en handelen) gaat doorgaans veel beter zonder godsdienstige voorschriften en adviezen. Ik vrees dat godsdienstige boeken geen enkele bijdrage aan de kwaliteit van onze primair humanistische samenleving kunnen geven. Een wereld zonder godsdiensten is dus veel beter.

Ik ben erg blij dat ik dit las. Het is het perfecte voorbeeld van de totale onwetendheid waarin de gemiddelde Nederlander verkeert.

Wilders komt uit de VVD. De VVD is een liberalistische partij. Wat wij in Nederland "liberaal" noemen heet in Amerika echter "conservative". "Conservative" (rechts) staat daar tegenover "liberal" (links). We hebben hier dus te maken met twee definities van "liberaal". De gebruikelijke Nederlandse definitie is: "pro economische vrijheid". De gebruikelijke Amerikaanse definitie is "pro culturele vrijheid". Hieruit kunnen we begrijpen waarom de VVD "rechts" is. Ze is rechts omdat economische vrijheid gunstig is voor de rijken en ongunstig voor de armen (want economische vrijheid betekent in het extreemste geval geen belastingen en geen sociale zekerheid), in combinatie met het feit dat Nederland kapitalistisch is, en de enige aristocratie er dus een geldaristocratie is. De VVD is dus rechts omdat economische vrijheid gunstig is voor de "aristocratie" en ongunstig voor het "proletariaat".

De verdeling van het politieke spectrum in "links" en "rechts" is een ééndimensionale. Een tweedimensionale is ook mogelijk: het spectrum vormt dan een vlak in plaats van een lijn:

Iemand die voor volledige economische vrijheid en volledige culturele onvrijheid is staat helemaal rechts, bij de rechter "100".

Wilders, als VVD-er van oorsprong, is vóór economische vrijheid maar tegen culturele vrijheid: hij vindt dat iedereen zich moet aanpassen aan de joods-christelijk-humanistische cultuur. Dit is conservatief. Want de gevestigde orde is ((joods-)christelijk-)humanistisch, en de Islam is relatief nieuw op het toneel. Overigens is het niet het nieuwige aan de Islam waarom Wilders ertegen is. Als de Islam tolerant zou zijn jegens het jodendom, het christendom en het humanisme zou hij de Islam tolereren en wellicht van harte welkom heten. De Islam is echter, of moet echter zijn, intolerant jegens het Jodendom, omdat ze gelooft dat de joden van hun oorspronkelijk juiste verhouding tot God zijn afgeweken. Intoleranter is ze of moet ze zijn tegenover het Christendom, omdat dit op zijn beurt een liberalisatie van het Jodendom is. Nog intoleranter is ze jegens het humanisme, omdat dit op zijn beurt weer een liberalisatie van het Christendom is: het behoudt deze laatste zijn waarden zoveel mogelijk, maar gelooft niet in zijn God. En hiermee kom ik tot mijn zaak.

2007-07-23T01:30:00.000+02:00

Om iets te verstaan moet je ertegenover staan, en bij het bestaan kan dat niet.

Esoterie en aristocratie.

2007-07-16T21:21:00.000+02:00

Het probleem met paddo's in Nederland is dat paddo's niet voor iedereen zijn; echter, omdat Nederland een democratie is moeten paddo's ofwel voor iedereen beschikbaar zijn, ofwel voor niemand. Dit is dus niet zozeer een probleem van paddo's, maar een probleem van de democratie. Sommige dingen zijn nou eenmaal niet voor iedereen.

Cultura.

2007-07-12T22:09:00.000+02:00

"Cultuur is vóór alles eenheid van artistieke stijl in alle levensuitingen van een volk. Veel weten en geleerdhebben is echter noch een noodzakelijk middel tot cultuur, noch een teken daarvan, en verdraagt zich zonodig best met het tegendeel van cultuur, met barbarij, dat wil zeggen: met stijlloosheid of een chaotisch doorelkander van alle stijlen."
[Nietzsche, "David Strauss de bekenner en schrijver", 1.]

Übernova.

2007-07-10T01:50:00.000+02:00

"A supernova may briefly out-shine its entire host galaxy before fading from view over several weeks or months. During this brief period of time, the supernova radiates as much energy as the Sun would emit over about 10 billion years."
http://en.wikipedia.org/wiki/Supernova

2007-07-10T01:49:00.001+02:00

"The sight of man now makes us weary — what is nihilism today if it is not that? — We are weary of man."
[Nietzsche, Genealogie I, 12.]

My Heart is Empty.

2007-07-08T17:06:00.000+02:00

"Your heart is black."
[Raphael, KillDevilHill.]

"She said, "Your eyes are always black." The pupil
opens to seize the object of vision."
[Jim Morrison, The Lords.]

2007-07-08T04:19:00.000+02:00

The bold destruction of the earth is greater than anxious preservation of it.

Americans are said to have the largest ecological footprints of all men. And though many will agree that most or many Americans are pitiful creatures, this wastefulness is a collective greatness. Modern man may be small individually; as a collective he is great - including the terribleness intrinsic to all greatness.

Suprahumanism.

2007-07-06T21:01:00.002+02:00

"Humanism is a broad category of ethical philosophies that affirm the dignity and worth of all people, based on the ability to determine right and wrong by appeal to universal human qualities—particularly rationality."
http://en.wikipedia.org/wiki/Humanism

"[I]edere mens, met zijn totale activiteit, heeft slechts zoveel waardigheid, als hij, bewust of onbewust, werktuig van het genie is; waaruit direct de ethische consequentie te trekken valt, dat de "mens in zichzelf", de absolute mens, noch waardigheid, noch rechten, noch plichten bezit: slechts als volledig gedetermineerd, onbewuste doelen dienend wezen kan de mens zijn bestaan verontschuldigen."
[Nietzsche, De Griekse Staat, mijn vertaling.]

2007-07-06T20:56:00.000+02:00

Verontwaardiging is aanmatigend: want de verontwaardigde matigt zich hiermee een waardigheid aan die hij niet van zichzelf heeft.

2007-07-06T20:55:00.000+02:00

The state, whose only duty and right in a liberal society is to ensure that human relations, including business relations, are exempt of violence, is an essentially illiberal institution. True liberalism, which we may call "anarcho-liberalism", should abolish the state - and thereby lead to anarchism, i.e., a division of power based on might: for liberty and the state are mutually exclusive.

2007-06-24T15:40:00.001+02:00

Romantiek is heimwee naar een tijd die nooit heeft bestaan.

Mussorgsky.

2007-05-23T23:22:00.000+02:00

2007-05-23T00:20:00.000+02:00

Zoals deze documentaire laat zien, is de tragikomische ironie van Rumsfelds en Cheney's "hate-mongering" (rond 1976 tegen "de Communisten", vanaf 2001 tegen "Al Qaeda") dat ze er zelf in zijn gaan geloven. Of liever (want dat ze erin gingen geloven volgt uit hun wil om te overtuigen: zoals Nietzsche zegt is iemand die zelf in zijn zaak gelooft een overtuigender advocaat dan één die bewust liegt), het is tragikomisch dat ze erin bleven geloven.

2007-05-22T00:48:00.001+02:00

Dát is dus waar de echte mannen zijn...

"Je mag me niet eens áánkijken, vrouw, je moet onderdanig zijn!"

Toch houdt de vrouw in kwestie nog steeds van deze "foute man".

2007-05-13T18:29:00.000+02:00

"Das Sein des Seienden "ist" nicht selbst ein Seiendes."
[Heidegger, Sein und Zeit, paragraaf 2.]

Voor het feit dat "ist" tussen aanhalingstekens staat heb ik in eerste instantie de volgende verklaring:

"Het bestaan van dat wat bestaat bestaat zelf niet iets dat bestaat."

Dit is onzin, terwijl de volgende zin wel zinnig is:

"Het bestaan van dat wat bestaat is zelf niet iets dat bestaat."

Maar als we het anders schrijven kunnen we "ist" wel als "bestaan" vertalen:

"Het bestaan van dat wat bestaat, zelf iets dat bestaat, bestaat niet."

Echter:

"Het bestaan van dat wat bestaat, zelf niet iets dat bestaat, bestaat."

Dus: er bestaat een bestaan dat zelf niet bestaat. Dit is onzin. Bovendien:

"Het bestaan van dat wat bestaat, hetgeen iets is dat zelf niet bestaat, bestaat."

We kunnen het dus niet zonder dat "is" doen:

"Het smeerbaar-zijn van smeerkaas is zelf niet iets dat smeerbaar is smeerbaar."

"Het smeerbaar-zijn van smeerkaas is zelf niet iets dat smeerbaar is."

Conclusie: het bestaan van dat wat bestaat bestaat zelf niet.

2007-05-13T17:30:00.000+02:00

I think this is another example of lies being necessary in order to live. Most people need to have sex ("bed is the poor man's opera"), yet they do not (yet) want to have children, or do not want to have a child every time they have sex. Thus sex, for them, has, in many cases, become some kind of a snack: one does not eat a snack for its nutritional value. Yet this does not mean that food is not naturally only a means to nutrition. Also, I think most people do not have the philosophical integrity to see the truth of what I'm saying here: that sex is only a means to procreation, and that it is pleasurable in order to tempt us to have it. Yet there is one way to "save" people from my verdict: the distinction between short-term and long-term considerations. On the short-term, regarding sex, a man wants to impregnate and a woman wants to be impregnated. Yet they may not (yet, or again already) want the consequences of that impregnation.

René Guénon.

2007-04-21T21:33:00.000+02:00

"In the present democratic-plebeian world order, Guénon saw nothing but the mindless rebelliousness of the Dark Age against the higher possibilities of the human person. [...] Guénon scorned what he called the "illusion of democracy", a dysfunctional system wherein natural spiritual hierarchy is inverted to serve base materialistic and quantitative goals and the psychically unqualified majority is irresponsibly empowered."
http://en.wikipedia.org/wiki/Rene_Guenon

Smeerkaas.

2007-04-21T14:53:00.001+02:00

Smeerkaas is smeerbaar; maar de smeerbaarheid van smeerkaas is zelf niet smeerbaar.

2007-04-16T14:50:00.001+02:00

De beste lessen leer je keer op keer op keer.

2007-04-13T15:02:00.000+02:00

Verontwaardiging veronderstelt dat de verontwaardigde vóór zijn verontwaardiging waardigheid had.

Pasen.

2007-04-09T16:01:00.000+02:00

Pasen interesseert mij natuurlijk niet; mij interesseert alleen het heidense feest dat daarachter zit (als er al een achter zit). Op de Engelstalige Wikipedia vond ik dat "Easter" waarschijnlijk de naam is van de Germaanse godin van de Dageraad, etymologisch verwant aan Lat. Aurora en Gr. Eos (denk ook aan de zon, die opkomt in het oosten...). Vandaar dacht ik meteen aan Ishtar, maar, hoewel Wikipedia haar wel noemt, is er geen aanwijsbare relatie tussen de twee namen. Toch heb ik meteen een black-metalnummer over Ishtar's afdaling in de onderwereld opgezet, en terwijl ik daarnaar luisterde viel het me in dat het goede, dat is heidense, leven eigenlijk één groot feest is. Maar dit moeten we niet verkeerd opvatten. Het is niet één grote braspartij, maar één grote celebratie van Heraclitus' eeuwige vuur (= het universum). Het is dus een religieus feest (maar wel uitbundig); een "wereldverlossingsfeest", om met Nietzsche te spreken.

2007-04-01T04:22:00.000+02:00

It is contradictory to want sex when one does not want children, even as it is contradictory to want to eat when one does not want to be fed - only for the "pleasure" of the taste... What I said about sex goes for food, too: it tastes good because it is good for you (in theory: for instance, sugar tastes sweet because it is pure energy. However, your tongue cannot foresee whether you're actually planning on using it instantly).

2007-04-01T02:36:00.000+02:00

"Resistance [Auflehnung] - that is the distinction [Vornehmheit] of the slave. Let your distinction be obedience. Let your commanding itself be obeying!"
[Thus Spake Zarathustra, Of War and Warriors.]

So the slave, if he has any nobility [Vornehmheit] in him, should rebel [auflehnen], not obey; whereas the warrior (who is of a higher caste than the slave) should obey, for in obeying he obeys himself (unlike the slave). As the slave fights for his own cause by rebelling, the warrior serves his own cause in obeying.

2007-03-31T18:34:00.000+02:00

Nietzsche's sole concern, throughout all his works, is the production of higher men - be it under the name of "genius" or "overman", among others.

2007-03-31T01:32:00.000+02:00

I think one's philosophy cannot be separated from one's philosophy about philosophy. For instance, I am an adherent of Nietzsche's philosophy of will to power. Therefore, I must conclude that the end to which my philosophy is a means is power. Likewise, if you were consistent, your philosophy about philosophy would be rogative: "Why do I want to ask better questions?"

2007-03-31T01:30:00.000+02:00

I am a self-proclaimed Nietzschean Fundamentalist. My ambition, at the moment, is to construct a fundamentally Nietzschean "state in thought". This has everything to do with pursuing private perfection, indeed, it is in the first place a pursuit of private perfection: I want to make clear to myself what I think, what my ideal state would look like, therefore I have to cut it out of the rocks of obscurity. Consciousness is internal communication. I want to make my ideal state conscious: therefore I have to communicate it.

2007-03-31T00:55:00.000+02:00

Presenting oneself as ethical may get one the support of (i.e., power over) those who believe in morality. And believing in it, i.e., unconsciously lying about it (to oneself and others), is a consequence of the will to power: as Nietzsche says, when something has a greater effect if unconscious, it will become unconscious. So those who believe in morality do so only to increase or consolidate their own power.

Why acquire power? What is one to do with power? I think all power is the power to will. So the will to power is really will to power to will to power etc. But will is a pathos, i.e., something passive - a passion. But this passion can be enjoyed or suffered. A human being is really like a conscious stone. The stone is rolling downhill, and can do nothing about it, but it may think, and feel, that it is in control. It is this feeling which is pleasurable. The stone may say, "Yes! I'm rolling downhill! That is precisely what I want to do!", or it may say, "Oh no! I'm rolling downhill! I don't want to! Help!" The former is self-affirmation; the latter is self-denial. And there is no free choice between them. But the denier also denies his own denial; whereas the affirmer affirms his own affirmation. A double negative is a positive, but a double positive is not a negative. So all existence is positive, even though it may seem negative from a negative perspective.

2007-03-30T02:36:00.001+02:00

The heart? Do you mean that blood-pumping muscle in the left side of the chest? If not, what do you mean.

2007-03-30T02:05:00.001+02:00

"I propose we start a sauwelios fan club! Your artful integration, through thought, of science and philosophy to create relative, applicable, and potent points is an inspiration to those of us that believe in the beauty of the real philosophical experience."

2007-03-30T01:36:00.000+02:00

When we regard the mother as a unit, it is we who have distinguished her from the womb that is society. We can do the same for the child. Now suppose we regard the mother as 1: does she remain 1 when she eats, or when she excretes, or when she loses a limb? Does she have a distinct, imperishable essence that is 1?

We may call the universe 1, or the galaxy, or the stellar system, or the planet, or the ecosystem, or the organism, or the organ, or the cell, or the molecule, or the quantum. It's completely arbitrary.

I think we can only say, rationally, not empirically, that the All is 1, and that it is the only thing of its kind, so there is no 1+1. Within the All, we may define units, but we can never define identical units, so there is no 1+1 there, either.

2007-03-30T01:19:00.000+02:00

If you can't find the right words, you don't know what to say. Perhaps you know what you want to express; but not how you might express it. I.e., you know what you want to communicate - your experience -, but not how to model this experience, what signals to use to let others know what it is you experience. I think experiences cannot be shared; but others may imagine what you experience. In communication, it is always a faith that you understand, that you are understood. You cannot know for sure that someone else understands you exactly, you can only believe you know. In fact, you can be sure you are not understood exactly, that the other does not have the same experience you have, but a similar experience at best.

2007-03-30T00:52:00.001+02:00

You are not empathising with that girl. You are empathising with yourself.

2007-03-30T00:37:00.000+02:00

A hater of mankind? That is a very narrow understanding of Nietzsche. First, it is not a question of hate but of contempt. Nietzsche holds man in contempt in so far as he is content, i.e., happy to be "true to his nature". Also, Nietzsche did not think that "mankind" as a whole existed. He thought that what mattered was not the species, not the human race, but its highest exemplars - he would gladly sacrifice the greatest part of humanity for these individuals. Not that that would be the way, as "the many" constitute the soil, the dungheap from which these rare flowers may grow; but if it would further the latter, he would sacrifice the former without remorse. So Nietzsche's "hate of mankind" is really contempt of the many - the reverse side of his love of the few. The essence of his position, therefore, is love. And, as all love, it is love for his ideal, which he sees reflected in certain exceptional individuals, families, tribes, and even peoples.

2007-03-30T00:26:00.000+02:00

The idea of definiteness implies the idea of equality: for if there could be one exact quantum, why couldn't there be two? Two equal quanta? Two identical photons, for instance? But two identical photons would have to have identical histories, i.e.: they would have to be the same. "Identity" presupposes sameness, and "something" (supposing there is such a thing as a "thing") can only be identical with itself - can only be equal to itself. Therefore, no two things can be identical; they can, at most, be similar. But similarity is, of course, a relative concept: all things are similar, in so far as they are "things", and no two things are equal, as long as they're not - the same.

2007-03-30T00:24:00.000+02:00

"In physics, there is no broad consensus as to an exact definition of matter. Physicists generally do not use the word when precision is needed, prefering instead to speak of the more clearly defined concepts of mass, energy and particles."
http://en.wikipedia.org/wiki/Matter

Energy and mass are really the same, as energy is mass multiplied by the squared speed of light in vacuum. Particles are relatively durable relative unities, which means they are not really particles (absolutely durable absolute unities) at all. However, where Newtonian physics worked with the concept of particles, quantum physics works with the concept of quanta:

"In physics, a quantum (plural: quanta) refers to an indivisible and perhaps elementary entity. For instance, a "light quantum", being a unit of light (that is, a photon)."
http://en.wikipedia.org/wiki/Quantum

This is the concept of the particle once again, as a quantum presupposes a definite quantum. Like the particle, the quantum is, to speak with Nietzsche, yet another example of "the soul superstition".

This belief, from which derives our idea of "substance", is the idea of the subject. It is the idea that "I" am something absolutely durable and indivisible, separate from my body (which, after all, is neither durable nor indivisible). Grammar - our Indo-European grammar, at any rate -, being founded on this belief, tends to strengthen this belief. But it is still a belief, and not knowledge.

2007-03-30T00:15:00.000+02:00

You confuse being empathetic toward one's own people with being empathetic towards all human beings. And empathy toward one's kin is just an indirect form of selfishness (compare the mother's love and even sacrifice for her own children). Moreover, a society is not formed by empathy, but by the will to power. On the lowest stage, one just wants to be free, a freedman, no longer a slave. On the middle stage, one wants to have equal rights, "justice", equal power to those who rule. And only on the highest stage - and note that we all have political freedom and equal rights - only on the highest stage, among the strongest, richest, most courageous, most independent, does "love of mankind", of "the people", arise. And this is the will to power once again: the will to give direction to a large body of power, to force one's ideal upon the world. This is not the pity of the weak, who get dragged down by woozy feelings; it is the passion of the strong - such men might sacrifice large numbers of people to see their ideal through.

2007-03-29T22:32:00.000+02:00

If I say "That glass is not empty", then what I'm really saying is: "That glass, empty, is not" - "That empty glass is not."

A, to B, pointing at a full glass: "That empty glass does not exist."
B, confused: "What empty glass!"
A, smugly: "See?"

2007-03-11T22:55:00.001+01:00

2007-02-17T16:26:00.000+01:00

Onlangs schreef ik het volgende op een Nietzscheforum:

I recently started to study Heidegger and, if I have understood him correctly, I think we might make the following revaluation in our thinking about the Superman [Übermensch]. Let us suppose my aim is to be a Superman, in the qualitative sense. I am no Superman yet, I am still human, all too human [menselijk, al te menselijk], but I'm doing everything in my power to become a Superman rather than a last man. This means I am becoming a Superman, even if I still have a very long way to go and will perhaps not attain actual supermanhood in my lifetime. I am becoming a Superman, which means I am a becoming Superman! I am in the process of becoming a Superman, I am a Superman in progress, like a sculpture which has not yet been finished or is even only just begun (still resembles a block of marble rather than a statue). So being a companion or forerunner of the Superman amounts to being in a preliminary stage of supermanhood, which is nonetheless already a stage of supermanhood!

2007-02-11T22:42:00.001+01:00

Uit het voorgaande blijkt dat Heidegger in die ingewikkelde zin min of meer hetzelfde zegt als Nietzsche in zijn Nachlass, namelijk: "wat het denken als het werkelijke opvat, opvatten moet, kan het tegendeel van het Zijnde zijn." "Het Zijnde" betekent hier voor Nietzsche het Worden. Dus het denken moet als het werkelijke het tegendeel van het Heraclitische Zijn, i.e., van het Worden, opvatten, namelijk het Parmenidische Zijn; het Worden moet een Zijnd-worden zijn om een wordend Zijnde te kunnen zijn. Evenzo moet het bewustzijn een van-een-object-bewust-zijn zijn om een bewustzijnd object, i.e., een subject, te kunnen zijn: het moet in een object, in een Parmenidisch Zijnde, geloven om zichzelf als een bewustzijnd object, i.e., als een subject, te kunnen opvatten. Een Parmenidisch Zijnde echter hoeft niet echt te bestaan.

2007-02-11T22:17:00.003+01:00

Ik schreef net het volgende aan een vriend, degene die dat filmpje gemaakt heeft:

Het blijkt veel simpeler te zijn dan ik dacht. Ik heb het geprobeerd te begrijpen zonder de context in acht te nemen. Hoe het zit is zo:

Neem dat Lego-karretje van jou. Ik ga er even vanuit dat het nog in elkaar zit. Dat affe karretje is iets vastgewordens, in de zin van "iets verstards". Het is niet meer in wording zoals toen we het in elkaar aan het zetten waren. Stel dat je van dit karretje dat andere karretje, dat op de achterkant van het doosje staat, wil maken. Dan moet je eerst dit karretje afbreken. Dit is het voortdurende worden van het vastgewordene als iets verstards tot het vastgemáákte. Dus het zijnd-worden -- het dat-karretje-dat-op-de-achterkant-van-het-doosje-is-afgebeeld-worden -- wordt tot een wordend Zijnde -- zo'n karretje-dat-op-de-achterkant-van-het-doosje-is-afgebeeld in wording, i.e. een wordend karretje-zoals-afgebeeld-op-de-achterkant-van-het-doosje -- in het eerdergenoemde voortdurende worden, want dit proces waarin "bestaande" dingen worden afgebroken en nieuwe worden opgebouwd is voortdurend aan de gang. Maar dit worden tot iets vastgemaakts is de bevrijdende verheerlijking, want alleen met het idee van een iets-worden, een zo'n-karretje-dat-op-de-achterkant-van-het-doosje-is-afgebeeld-worden, wordt het worden tot een Zijnde, in dit geval tot een wordend karretje-zoals-afgebeeld-staat-op-de-achterkant-van-het-doosje.

Recapitulatie:

"Dit karretje2-worden echter wordt tot een wordend karretje2 in het voortdurende worden van het karretje1-gewordene als iets verstards tot het karretje2-gemaakte, als de bevrijdende verheerlijking."

2007-02-11T20:16:00.000+01:00

Ziehier de aanzet tot een uitleg van een zin van Heidegger, die ik al eerder op deze weblog vertaald heb.

2007-02-01T21:36:00.000+01:00

"In the beginning was the Unknown, to which humankind responded with Fear & Wonder.
Today very little has changed.

"Self-preservation & security demanded association with others.
There was safety in numbers, and security within the Herd.
To Belong was the first God.

"To be cast out of the group, and exposed to the fathomless shadows of the wilderness of the Dangerous Unknown
was the first & greatest fear; from this the Dark Lord, the Enemy and Exile, was born."
[Werbinox, Dark Lord; a beginning.]

2007-01-02T13:47:00.000+01:00

"Hoe ik de filosoof beschouw, als een verschrikkelijke springstof, waarvoor alles in gevaar is, hoe ik mijn begrip "filosoof" mijlenver afscheidt van een begrip, dat zelfs nog een Kant omvat, om niet te spreken van de academische "herkauwers" en andere professoren in de filosofie: daarover geeft dit geschrift [Schopenhauer als opvoeder] een onschatbare onderrichting".
[Nietzsche, Ecce homo, De oneigentijdsen, 3.]

Sinterklaas en Kerst.

2006-12-07T13:50:00.000+01:00

De Kerstman is eigenlijk dezelfde persoon als Sinterklaas, namelijk de "heilige" Nicolaas - Santa Claus in het Engels. Maar de Kerstman is gestript van zijn Rooms-Katholieke (Christelijke) attributen, zoals de mijter met het kruis, en de staf, oorspronkelijk ook met kruis. Ik ben in zoverre vóór Sinterklaas en tegen de Kerstman, dat Sinterklaas traditioneler Nederlands is. Maar Sinterklaas is eigenlijk de "heilige" die in de plaats is gesteld van Wodan, bij de verchristelijking van Noord-Europa. Dus Sinterklaas is eigenlijk Wodan, en zijn zwarte pieten zijn de gevallen krijgers (het woord "black" is verwant met ons "bleek") die met hem meerijden in de Oskorei.

Ik ben op een herstel van de heidense goden uit. Niet dat ik in die goden geloof; maar de heidense godsdiensten zijn zoveel rijker, zoveel kleurrijker dan de verschillende monotonotheïsmen! Voorzover het Christendom kleurig is is het heidens. Het Kerstfeest bijvoorbeeld, dat oorspronkelijk helemaal niet Kerstelijk is, maar heidens: een viering van de winterzonnewende, drie dagen waarna het weer duidelijk langer licht wordt! Dat is toch van het grootste belang ook voor ongelovigen: wat dacht je van mensen met een najaarsdepressie - dat is iets om naar uit te kijken! Zoals Nietzsche zegt:

"In de heidense culti is het de grote jaarcyclus om de interpretatie waarvan de cultus draait. In de Christelijke cultus is het een cyclus van paralytische fenomenen waarom de cultus draait..."
[Umwertung aller Werte.]

Vrijheid en Veiligheid.

2006-11-02T16:31:00.000+01:00

Onlangs dacht ik nog dat vrijheid en veiligheid tegenpolen waren: absolute vrijheid was absolute onveiligheid en andersom.

Nu denk ik er echter anders over: veiligheid is simpelweg vrijheid van andere dingen dan wat we gewoonlijk "vrijheid" noemen.

Main Entry: se·cu·ri·ty
Pronunciation: si-'kyur-&-tE
Function: noun
Inflected Form(s): plural -ties
1 : the quality or state of being secure : as a : freedom from danger : SAFETY b : freedom from fear or anxiety c : freedom from the prospect of being laid off [job security]
http://m-w.com/dictionary/security

Als je binnen bent, ben je veilig voor de regen - vrij van het gevaar dat je wordt natgeregend. Je bent dan echter wel aan huis gebonden. Zelfs als je de sleutel van het huis hebt - en het dus geen gevangenis is - kun je niet beide vrijheden tegelijk genieten: je bent weliswaar vrij om naar buiten te gaan, maar het huis kan je niet garanderen dat je op tijd binnen zult zijn als er een bui losbarst. Buiten ben je dus vrij van je "gevangenis", maar niet vrij van het gevaar dat je wordt natgeregend. Een oplossing voor dit dilemma is er naar mijn weten niet.

2006-10-03T22:56:00.000+02:00

Zelfvermaak.

2006-09-18T20:18:00.000+02:00

Wie zich verveelt, is zelf saai. Wie saai is, verveelt anderen. Maar wie door een ander verveeld wordt, hoeft zichzelf nog niet te vervelen; die richt zijn aandacht gewoon ergens anders op.

Das Ewig-Langweilige am Weibe.

2006-09-18T04:19:00.000+02:00

"It is ironic that women find men attractive that are relatively indifferent to them specifically and find men unappealing that are infatuated with them specifically [The ‘nice’ guy they want to remain friends with]."
[Constantinos Apostolakos, The Feminization of Man.]

Wat mij heeft geholpen om relatief onverschillig tegenover vrouwen te zijn is mijn inzicht in wat Nietzsche "das Ewig-Langweilige am Weibe" noemt ("het eeuwig saaie aan de vrouw", een toespeling op Goethes beroemde uitdrukking "das Ewig-Weibliche").

2006-09-16T00:15:00.000+02:00

"A woman is nothing outside a group. Her entire self-worth and value is derived through her participation and her position within a group; her entire self-worth is derived by how desirable and appealing she becomes to the opposite sex and, as a consequence, in how she becomes a willing and capable social and cultural tool. She finds purpose in how effectively she can be used as an instrument and a means to an end.

"As such her power is achieved in how well she understands, manipulates, is assimilated, conforms and reflects the morals, values and virtues of the group she participates in and in how close to a physical aesthetic ideal she reaches that exposes her fertility and genetic history.

"A woman, in essence, has no real individuality but plays any part she deems is attractive and necessary to achieve her goal of belonging and reproducing."
[Constantinos Apostolakos, The Feminization of Man.]

2006-09-12T14:16:00.002+02:00

"Poetry (from the Greek "ποίησις," poesis—a "making" or "creating") is a form of art in which language is used for its aesthetic qualities in addition to, or in lieu of, its ostensible meaning."
http://en.wikipedia.org/wiki/Poetry

"A language is a system of signals, such as voice sounds, gestures or written symbols, that encode or decode information."
http://en.wikipedia.org/wiki/Language

Volgens bovenstaande definities is poëzie dus een kunstvorm waarin signalen die informatie (de)coderen gebruikt worden voor hun esthetische kwaliteiten naast, of in plaats van, hun betekenis. "Taal" is zo'n breed begrip dat poëzie veel meer inhoudt dan alleen het schrijven van gedichten, of het geheel aan producten daarvan.

"De taalkundige en literatuurwetenschapper Roman Jakobson vond kenmerkend voor 'poëticiteit' dat het woord als woord wordt ervaren, en niet slechts als vertegenwoordiger van het benoemde object of als gevoelsuiting."
http://nl.wikipedia.org/wiki/Poëzie

Dat wil zeggen: het signaal wordt geapprecieerd als fenomeen.

Maar is dit werkelijk wat poëzie is? Het appreciëren van signalen als fenomenen? — Ik ben het hier eigenlijk volkomen mee oneens. Echte poëzie heeft juist wat te zeggen. Het verheffen van het middel tot het doel is een teken van decadentie. Het bovenstaande is een beschrijving van decadente poëzie.

Hoe werkt echte poëzie dan? — Het signaal is duidelijk. De dichter weet precies, of denkt precies te weten, wat hij ermee bedoelt — wat het betekent. Hij wil iets duidelijk maken — iets uitdrukken. De druk in hem is zo groot dat zijn inhoud naar buiten moet, het dringt zich een weg naar buiten. Hiervoor is iedere uitgang, iedere uitdrukking, hem toegankelijk — als we niet door de voordeur kunnen, dan springen we door het raam. Het kan geen kwaad om banaal te zijn, om eventueel te razen en te tieren, want de overmaat moet eruit!